Tin không lề: Thế giới

Vì sao Việt Nam chưa chọn một phe nào ở Venezuela?


Sự lưỡng lự của Việt Nam trong vấn đề này cũng có lý do của nó, bởi việc giải quyết khủng hoảng chính trị ở Venenezuela không đơn giản như người ta nghĩ. Tất cả các vấn đề sẽ là cả một quá trình, không thể giải quyết một vấn để mà tránh được đổ vỡ trong ngày một, ngày hai.

Vì sao Việt Nam chưa chọn một phe nào ở Venezuela?

Ngày 26/1/2019, trong một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã kêu gọi các nước là thành viên Liên Hiệp Quốc hãy “chọn một phe” ở Venezuela, đồng thời ông này thúc giục các nước ủng hộ lãnh đạo phe đối lập Venezuela Juan Guaido và kêu gọi bầu cử tự do và công bằng sớm nhất có thể.

Cho đến thời điểm này (ngày 28/1/2019), giữa lúc tình thế xung đột quyền lực giữa chính phủ của Tổng thống Nicolas Maduro và lãnh tụ phe đối lập Juan Guaido, vẫn đang ở thế giằng co, chưa thể có kết quả ngã ngũ như mong đợi của không ít người quan tâm. Các nước trên thế giới đã lần lượt chọn bên ủng hộ cho mình tạm chia thành 03 bên:

Một bên là các nước đứng đầu là Hoa Kỳ ủng hộ Tổng thống lâm thời Juan Guaido gồm các nước: Anh, Pháp, Đức, Australia, Irael, Albania, Argentina, Brazil, Canada, Chile, Colombia, Costa Rica, Đan Mạch, Ecuador, Guatemala, Honduras, Panama, Paraguay, Peru, Kosovo, Ukraine, El Salvador, Georgia.

Một bên là các nước ủng hộ Tổng thống Nicolas Maduro đứng đầu là Nga và các nước: Trung Quốc, Bolivia, Cuba, Iran, Mexico, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Uruguay, Syria, Bắc Hàn, Campuchia.

Phần còn lại đông nhất là các nước đến giờ phút này vẫn tỏ ra trung lập, họ chưa quyết định ủng hộ bên nào, trong đó có Việt Nam.

Trong bài viết "Khủng hoảng chính trị tại Venezuela với góc nhìn từ Việt Nam", về lập trường của Chính phủ Nước CHXH Chủ Nghĩa Việt Nam, theo đó có đánh giá rằng, "Liên quan đến biến động chính trị tại Venezuela, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng ngày 24/1/2019 có một phát biểu thuộc hàng siêu đẳng của chính trị đu dây khi cho biết: “Việt Nam luôn quan tâm theo dõi và mong muốn Venezuela hòa bình và ổn định, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Venezuela, vì lợi ích của nhân dân 2 nước và đóng góp vào hòa bình, ổn định hợp tác giữa 2 khu vực và trên thế giới”." Kèm theo lời giải thích, "Muốn làm chính trị được người ta phải biết phát biểu khéo léo đến như thế để không mất lòng ai cả".

Rất đơn giản, việc các quốc gia quyết định việc ủng hộ một bên trong vấn đề ở Venezuela hoàn toàn dựa trên chính sách đối ngọai và lợi ích quốc gia của họ. Đối với Việt Nam cũng không nằm ngoài nguyên tắc đó.

Như chúng ta đã biết, chính sách đối ngoại của nhà nước Việt Nam hiện nay, với lập trường và quan điểm dứt khoát là, Việt Nam không liên minh hay liên kết với bất kỳ nước nào để chống lại bên thứ 3. Đó chính là lập trường "ba không" của nhà nước Việt Nam trong công tác đối ngoại. Nội dung của chính sách "ba không" cụ thể là, Việt Nam cam kết "không tham gia các liên minh quân sự và không là đồng minh quân sự của bất kỳ nước nào, không cho nước nào đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam, không dựa vào nước nào để chống nước khác". Đây là điều mà những người không ủng hộ chủ trương này cho là "chính sách ngoại giao du dây".

Tại thời điểm hiện tại, giữa lúc quan hệ Việt Nam - Trung Quốc căng thẳng dần lên, là điều khác hẳn với quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang có những chuyển biến tích cực và xu hướng xich lại gần nhau nhiều hơn xung quanh vấn đề lập trường ở Biển Đông. Cụ thể, gần đây Việt Nam bất ngờ đưa ra những yêu sách cứng rắn với Trung Quốc trong các cuộc đàm phán về Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC) giữa Asean và Bắc Kinh. Theo đó, phía Hà Nội đòi đặt ngoài vòng pháp luật nhiều hành động mà Bắc Kinh đang tiến hành trên khu vực Biển Đông trong suốt nhiều năm qua, trong đó bao gồm việc xây dựng các đảo nhân tạo, triển khai các loại vũ khí phong toả biển như hệ thống tên lửa.

Đồng thời, Việt Nam cũng thúc đẩy những điều khoản nhằm ngăn chặn Trung Quốc thiết lập Vùng nhận diện phòng không (ADIZ) trên khu vực Biển Đông, một động thái mà Bắc Kinh đã từng đơn phương thực hiện trên khu vực biển Đông Trung Hoa vào năm 2013. Đồng thời Hà Nội yêu cầu các nước tham gia đàm phán minh định yêu sách của họ về chủ quyền trên biển, tuân thủ luật pháp quốc tế. Động thái này nhiều khả năng nhắm vào “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, vốn bao trùm phần lớn diện tích Biển Đông." Đó là những minh chứng không thể chối bỏ.

Tuy nhiên, về mặt hình thức quan hệ giữa Việt Nam và Venezuela là quan hệ giữa 2 quốc gia có cùng lý tưởng Chủ nghĩa Xã hội, là một chiêu bài của Ban lãnh đạo đảng CSVN hòng đánh lừa dân chúng, đặc biệt là thành phần cựu chiến binh nhằm duy trì ngôi vị lãnh đạo độc tôn của họ. Kể cả việc phía Việt Nam từng mất trắng khoản tiền góp vốn đầu tư 1,8 tỷ USD để thăm dò dầu khí ở Venezuela cũng không ngoài mục đích này. Nói một cách ngắn gọn, nếu đặt vấn đề sự sống còn về chủ quyền của Việt Nam đối với Biển Đông đề so sánh với mối quan hệ Việt Nam - Venezuela thì rất dễ dàng có câu trả lời, cho câu hỏi "Việt Nam sẽ chọn ủng hộ bên nào trong cuộc khủng hoảng chính trị ở Venezuela. Giữa Nicolas Maduro và Juan Guaido?".

Sự lưỡng lự của Việt Nam trong vấn đề này cũng có lý do của nó, bởi việc giải quyết khủng hoảng chính trị ở Venenezuela không đơn giản như người ta nghĩ. Việc Nicolas Maduro giải quyết cắt đứt mối quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ một cách hết sức mềm dẻo, cũng như không bắt giữ lãnh tụ đối lập Juan Guaido, đã khiến Donald Trump vẫn chưa tìm được một lý do chính đáng nào để dùng lực lượng quân sự để can thiệp vào Venezuela. Chưa kể đến việc Nga và Trung Quốc không dễ gì từ bỏ chính phủ của tổng thống Nicolas Maduro, vì họ vẫn hi vọng sẽ thu hồi lại hàng tỉ đôla các khoản đầu tư và viện trợ tại Venezuela trong nhiều năm qua. Nói như vậy để thấy, việc Nicolas Maduro vẫn nhận được sự ủng hộ đầy đủ từ phía quân đội Venezuela, đây là yếu tố quan trọng bậc nhất.

Người ta cho rằng, quân đội Venezuela hàng chục năm qua được sự ưu ái và nhận nhiều bổng lộc từ các chính sách của các chính phủ trước đó cũng như Nicolas Maduro, cho đó là nguyên nhân quân đội đến lúc này vẫn ủng hộ tổng thống đương nhiệm. Tuy nhiên, dưới áp lực từ nhiều phía thì sự trung thành này sẽ trở thành có giới hạn, quân đội Venezuela sẽ sử dụng quyền lực của mình để truất phế Nicolas Maduro nếu thấy cần thiết là vấn đề trong tầm tay của họ. Việc lãnh tụ đối lập Juan Guaido bí mật gặp lãnh đạo quân đội Venezuela hôm nay, sẽ chính là hành động rút lửa đáy nồi. Nếu các vấn đề hai bên - giữa quân đội và Juan Guaido đưa ra đạt được thỏa thuận, đảm bảo khủng hoảng chính trị tại Venezuela được giải quyết một cách hòa bình, tránh đổ vỡ thì chắc chắn số phận của Nicolas Maduro khi ấy sẽ được định đoạt. Tất nhiên các vấn đề vừa nêu sẽ là cả một quá trình, không thể giải quyết một vấn để mà tránh được đổ vỡ trong ngày một, ngày hai.

Không cần nói đến sự khéo léo và uyển chuyển của truyền thông nhà nước Việt Nam trong việc đưa tin vấn đề khủng hoảng tại Venezuela sẽ không làm mất lòng bất cứ bên nào. Chính vì thế, phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng ngày 24/1/2019 liên quan đến biến động chính trị tại Venezuela, khi cho rằng: “Việt Nam luôn quan tâm theo dõi và mong muốn Venezuela hòa bình và ổn định, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Venezuela, vì lợi ích của nhân dân 2 nước và đóng góp vào hòa bình, ổn định hợp tác giữa 2 khu vực và trên thế giới”." có hợp lý hay không? Khi mà người ta nói ủng hộ nhà nước Venezuela nói chung, chứ họ có nói ủng hộ cụ thể cho bên nào đâu? Nói như vậy thì bất kể bên nào thắng thì Việt Nam chả làm mếch lòng bất cứ ai cả.

Ngày 28 tháng 01 năm 2019

(Blog RFA)

Tiếp tục đồn đoán Kim – Trump ‘gặp nhau ở Việt Nam’


Sẽ sớm có hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim lần thứ hai?

Truyền thông Hàn Quốc và Hoa Kỳ những ngày qua nhiều lần đưa tin về khả năng Việt Nam sẽ là nơi diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un.

Mới nhất hôm 8/1, báo The Korea Herald đưa tin Hà Nội từng nói với ngoại trưởng Bắc Hàn hồi tháng 11 rằng Việt Nam muốn tổ chức cuộc gặp.

Tờ báo cũng nói Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, khi hai người gặp nhau ở Hàn Quốc đầu tháng 12, hãy ủng hộ việc tổ chức cuộc gặp tại Việt Nam.

The Korea Herald nói Việt Nam muốn tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh ở Đà Nẵng.

Cùng ngày, báo The Korea Times đưa tin Việt Nam "ngày càng có thể là địa điểm khả dĩ nhất".

Tin không chính thức nói một quan chức ngoại giao Mỹ, Mark Lambert, vừa thăm Việt Nam và Mông Cổ tháng 12.

Ngoại trưởng Bắc Hàn Ri Yong-ho đã thăm chính thức Việt Nam tháng 11 năm ngoái.

Trong khi đó, trang tin Mỹ CNN hôm 8/1 tường thuật chính phủ Mỹ đã gửi người tới Bangkok, Hà Nội và Hawaii trong lúc đi tìm địa điểm cho khả năng tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và ông Kim Jong Un.

Nguồn tin nói với CNN rằng Mỹ vẫn chưa quyết định nơi nào, và danh sách địa điểm cũng chưa gửi cho Bắc Hàn.

CNN nói sẽ còn cần thêm các cuộc thảo luận để chọn ngày gặp và địa điểm.

Bộ Ngoại giao Mỹ không tiết lộ vòng thảo luận cấp chuyên viên kế tiếp sẽ diễn ra khi nào.

"Các thảo luận đang diễn ra," một người phát ngôn ngoại giao Mỹ nói với CNN.

"Sẽ còn nhiều thảo luận trước khi chúng tôi đạt được mục tiêu."

BBC.

Nóng: CFO Huawei bị bắt ở Canada theo yêu cầu của Mỹ



Chính phủ Canada đã bắt giữ giám đốc tài chính của Huawei theo yêu cầu của Mỹ bởi cáo buộc vi phạm các lệnh cấm vận của Mỹ nhằm vào Iran.

Meng Wanzhou, một trong các phó chủ tịch của Huawei và là con gái của nhà sáng lập Ren Zhengfei, bị bắt vào ngày 1/12 . Bà Wanzhou bị cáo buộc vi phạm các lệnh cấm vận mà Mỹ áp đặt lên Iran đồng thời đứng trước nguy cơ bị dẫn độ về Mỹ để xét xử. Một phiên điều trần sẽ được tiến hành vào ngày 7/12 tới.


Huawei, một trong những nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, đã chính thức lên tiếng về vụ việc.

"Gần đây, giám đốc tài chính của chúng tôi, bà Meng Wanzhou, đã bị chính quyền Canada thay mặt chính quyền Mỹ bắt giữ. Hiện tại, bà Meng đang có nguy cơ bị dẫn độ về Mỹ với những cáo buộc không xác định tại một tòa án ở quận Đông, New York. Bà Meng bị bắt khi quá cảnh ở Canada trong một chuyến bay.

Công ty chúng tôi gần như không được cung cấp bất cứ thông tin gì về vụ việc cũng như không thấy bà Meng có bất cứ hành động sai trái nào. Chúng tôi tin hệ thống pháp lý của Canada và Mỹ cuối cùng sẽ có một kết luận công bằng.

Huawei tuân thủ các điều luật và quy định tại các quốc gia mà chúng tôi hoạt động, bao gồm các luật và quy định về kiểm soát xuất khẩu hiện hành của Liên Hợp Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU)".

Hiện tại, các nhà chức trách của Bộ Tư pháp Mỹ không ngay lập tức trả lời câu hỏi của báo chí.

Hồi tháng tư, Reuters dẫn nguồn tin cho biết nhà chức trách Mỹ đã để mắt tới Huawei từ năm 2016 vì cáo buộc mua các sản phẩm có nguồn gốc Mỹ và bán chúng cho Iran cũng như các công bị nằm trong diện trừng phạt của Mỹ.

Trong khi đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại Canada cho biết họ kiên quyết phản đối việc bắt giữ và đã đưa ra những phản ứng mạnh mẽ với Canada và Mỹ. Trên trang web của mình, Đại sứ quán Trung Quốc yêu cầu chính quyền Canada ngay lập tức phóng thích công dân nước này.


"Theo yêu cầu của phía Mỹ, Canada đã bắt giữ một công dân Trung Quốc không vi phạm bất cứ luật pháp nào của Mỹ hoặc Canada. Phía Trung Quốc phản đối mạnh mẽ những hành động làm tổn hại nghiêm trọng đến quyền con người của nạn nhân", Đại sứ quán Trung Quốc nhấn mạnh.

Vụ bắt giữ có thể làm dấy lên những căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc bất chấp cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Argentina vài ngày trước nhằm giải quyết cuộc chiến thương mại căng thẳng giữa hai nước.

Theo CafeF.

Gián điệp: Phản gián Pháp phá vỡ mạng lưới tình báo Trung Quốc


Minh họa bài viết trên Le Figaro ngày 23/10/2018 về mạng lưới gián điệp Trung Quốc nhắm vào các công dân Pháp(Capture d'image lefigaro.fr)

Vụ thủ tiêu nhà báo đối lập Khashoggi đang làm rung chuyển hoàng gia Ả Rập Xê Út, giá dầu hỏa tăng như phi tiễn, Mỹ-Nga sẵn sàng chạy đua võ trang là thời sự được bình luận rộng rãi trên báo chí Pháp ngày 23/10/2018. Riêng Le Figaro dành nhiều trang tường thuật các phương pháp tiếp cận của mạng lưới gián điệp Trung Quốc, mua chuộc chuyên gia trẻ của Pháp phục vụ cho Bắc Kinh.

Le Figaro chạy một loạt tựa trên ba trang lớn: Bằng cách nào Trung Quốc dò xét Nhà nước, xí nghiệp của Pháp ? Chiến thuật của Trung Quốc đánh cắp di sản quốc gia và bí mật kinh tế của Pháp ? Phản gián và tình báo Pháp đối phó ra sao ? Sở mật vụ Anh, Đức, Mỹ hành động như thế nào trước kế hoạch gián điệp toàn cầu của bộ máy công an Trung Quốc ?

Theo điều tra của nhật báo cánh hữu, hơn 4.000 chuyên gia, công chức, tư chức của Pháp là mục tiêu địch vận của tình báo Trung Quốc qua các mạng xã hội. Chiến thuật « nhử mồi » rất đơn giản và qua từng bước một. Đầu tiên là được một nhân vật bí ẩn ở « châu Á » tiếp cận xã giao, khen ngợi tài năng rồi mời đi nghỉ hè miễn phí ở một thiên đường du lịch xa xôi châu Á, bàn về dự án « lập công ty hay nhóm nghiên cứu chiến lược với những nhân tài hàng đầu thế giới mà Trung Quốc, một nước đang phát triển rất cần».

Cách biệt Paris ồn ào, căng thẳng, hàng chục ngàn cây số, một công chức tuổi trẻ tài cao nào mà không tránh khỏi cạm bẫy ? Trung bình, một con mồi được hứa tiền thù lao ít nhất là 300.000 euro mỗi năm nếu chấp nhận « cộng tác » với Bắc Kinh. Một sinh viên Pháp mới ra trường, hoạt động tình nguyện trong một sứ quán Pháp tại châu Á cho biết anh nhận được hàng chục mail qua Linkedin, từ hàng chục « văn phòng tuyển mộ và viện nghiên cứu Trung Quốc ».

Chi tiết đáng chú ý là thông điệp giống nhau từ nội dung đến cách hành văn. Theo Le Figaro, trong bộ Công An Trung Quốc, cơ quan đặc trách tình báo có một lực lượng nhân sự khổng lồ gần 200.000 người (trong khi toàn thể nhân viên tình báo và phản gián của Pháp cộng lại chỉ có 10.000 người). Từ thành phố Trấn Giang, ở phía nam Thượng Hải, các điệp viên Trung Quốc núp dưới những tên giả để câu mồi. Đây là những cao thủ về giao tế, nam cũng như nữ đóng vai « người trẻ vui tính, học thức cao, tốt nghiệp đại học danh tiếng... ». Qua tấm ảnh một phụ nữ xinh đẹp sang trọng, người mang bí danh Joan Li đã tiếp cận 324 cán bộ, công chức Pháp trước khi bị phản gián Pháp « nướng cháy ».

Theo kết quả điều tra của phản gián Pháp, trong số 4000 công dân bị Trung Quốc tiếp cận, hàng trăm người « đã rơi vào tiến trình hợp tác khá sâu ». Để giúp cho những công dân qua khỏi « thời kỳ phạm tội vì ngây thơ », cơ quan phản gián Pháp quyết định « đánh mạnh » : ăn miếng trả miếng, bất chấp hậu quả.

Ngoài dụng ý đánh cắp công nghệ hay bắt chước sản phẩm, Trung Quốc còn « để mắt » đến bằng sáng chế của Tây phương. Trước chiến lược gài bẫy toàn cầu của tình báo Trung Quốc, từ năm 2015 các cơ quan phản gián Đức, Mỹ và Anh đã công khai báo động, tố cáo Bắc Kinh.

Đương nhiên, Trung Quốc lúc nào cũng phủ nhận. Khi vụ gián điệp ở Thụy Điển bị bại lộ vào năm 2005, một nhà ngoại giao Trung Quốc tuyên bố : « Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế Trung Quốc làm cho nhiều người ganh ghét và nghĩ rằng Trung Quốc đánh cắp kiến thức của nước ngoài ». Theo kết luận của Le Figaro : Lời thú nhận khéo léo này chứng tỏ chiến tranh gián điệp còn nhiều tương lai.

Vụ gián điệp Nga Skripal


Cũng trong hồ sơ gián điệp, trong bài « Skripal, tiểu thuyết gián điệp » Le Monde chọn nước Nga để đưa độc giả đến tận thành phố tên là Yaroslavl, cách Matxcơva 300 cây số về hướng đông bắc, gặp những bà con, thân nhân của của cựu đại tá tình báo quân đội Serguei Skripal, nạn nhân của một vụ đầu độc hồi tháng Ba tại Anh Quốc.

Đặc phái viên của Le Monde phác hoạ lại cuộc đời thăng trầm của cựu đại tá Skripal, thân phụ là sĩ quan pháo binh, từ thuở ấu thơ cho đến lúc gia nhập tình báo, hợp tác với phản gián Anh, bị bắt, được trao đổi rồi bị đầu độc. Nhân vật bị tổng thống Putin gọi là « thằng khốn kiếp » vẫn được thân nhân thương yêu.

Nghi án Ả Rập Xê Út thủ tiêu Khashoggi


Hồ sơ chiếm tất cả các trang báo Pháp là nghi án chính quyền Ả Rập Xê Út trực tiếp thủ tiêu nhà báo đối lập. Áp lực gia tăng, thái tử nối ngôi Mohammed Ben Salman bị Thổ Nhĩ Kỳ điểm mặt, tựa của Les Echos. Làn sóng chấn động lan truyền khắp thế giới, Le Monde khẳng định : Donald Trump nghi Riyad nói dối, cho dù MBS là « đồng minh rất quan trọng ». Paris, Luân đôn, Berlin đòi Ả Rập Xê Út phải làm sáng tỏ sự thật.

Trong bài xã luận « Khashoggi và sự khả tín của các nền dân chủ » Le Monde cho biết Ryad phải sử dụng đến ngoại trưởng Al Joubeir, tham gia các chương trình phỏng vấn truyền hình, để tìm cách xoa dịu công luận, đổ lỗi cho một số cận thần che giấu thái tử. Đây là lần thứ hai nhân vật có tài hùng biện bay sang Mỹ để phục hồi uy tín hoàng gia đang bị tan nát. Lần thứ nhất là sau loạt khủng bố 11/09/2001 trên lãnh thổ Hoa Kỳ.

Tuy nhiên theo Le Monde, chế độ Ả Rập Xê Út không phải là kẻ duy nhất bị mất uy tín. Các nền dân chủ Tây phương cũng đứng trước vũng bùn. Trước hết là tổng thống Mỹ. Donald Trump tỏ ra lá mặt lá trái. Từ đầu, chủ nhân Nhà Trắng ưu tiên cho mối quan hệ tốt với Riyad, cột trụ trong chiến lược Trung Đông của Mỹ, đối đầu với Iran. Donald Trump muốn dành một lối thoát cho thái tử nối ngôi, đổi lại những hợp đồng mua vũ khí 110 tỷ đôla.

Nhưng Quốc Hội Mỹ không chấp nhận như thế và dọa sẽ trừng phạt Riyad. Bộ trưởng Tài Chính Mỹ đành phải bỏ ý định tham gia diễn đàn kinh tế do chính thái tử MBS tổ chức vào ngày 23/10 nhưng vẫn lên đường sang Riyad để gặp chính quyền Ả Rập Xê Út trong bối cảnh chỉ còn hai tuần là đến ngày lệnh trừng phạt Iran đi vào hiệu lực.

Trong khi đó, các nước Liên Âu tỏ ra cứng rắn hơn. Anh, Pháp, Đức đồng lòng yêu cầu Riyad làm « sáng tỏ » vấn đề và dứt khoát bác bỏ giả thuyết của chế độ, theo đó, thái tử MBS không hay biết gì. Một khi tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận « kịch bản » giết người do toán đặc nhiệm của Riyad gửi qua để thủ tiêu nhà báo đối lập ngay trong toà lãnh sự, thì lập trường nước đôi của Donald Trump không thể đứng vững được : không thể chỉ trừng phạt nước Nga vì chuyện đầu độc cựu điệp viên Skripal mà lại dung thứ cho Ả Rập Xê Út ám sát một nhà đối lập lưu vong.

Dầu hỏa tăng giá


Trong bối cảnh Trung Đông bất trắc, giá dầu hỏa tiếp tục leo thang gây lo ngại cho kinh tế toàn cầu. Hoa Kỳ tìm cách tránh cho vàng đen lên giá, tựa của Le Monde. Nhưng Les Echos bi quan đưa ra ba lời giải thích vì sao giá một thùng dầu thô có thể lên đến 100 đôla, bởi vì không một cản lực nào chận lại được.

Thứ nhất là do tổ chức dầu hỏa thế giới OPEP, với thúc đẩy của Nga, quyết định giảm sản xuất để nâng giá. Thứ hai là do Mỹ cấm vận Iran và thứ ba là do tình hình năng lượng Mỹ : tiềm năng gia tăng khai thác dầu từ khí đá đã không còn nữa.

Hiệp ước INF


Tình hình thế giới càng bất trắc hơn vì quyết định của Nhà Trắng rút bỏ hiệp định tên lửa hạt nhân tầm trung ký với Matxcơva cách nay hơn 30 năm, vì điện Kremlin không tôn trọng, theo lập luận của Nhà Trắng. Le Figaro cho rằng thế giới đang ở trong tình trạng không khác gì chiến tranh lạnh : Trump và Putin đều sẵn sàng chạy đua vũ trang nguyên tử.

Hàng ngàn người nhập cư đi bộ vào Mỹ


Vào lúc các đại cường chỉ quan tâm đến vũ khí và chiến tranh thì cuộc sống bất an tiếp tục đẩy hàng trăm ngàn người đi tìm miền đất hứa. Với tựa « Đoàn lữ hành di dân nhắm hướng nước Mỹ đi tới », La Croix cũng như đặc phái viên của Le Figaro theo chân « 7200 người Honduras nay đã tới Mehicô và tiếp tục tiến về phía bắc », sau khi cảnh sát Mêhicô tháo dỡ rào cản. La Croix cho biết thêm, đoàn lữ hành còn phải đi bộ thêm 3200 km và sẽ đến biên giới Mỹ trong 27 ngày tới. Trong mùa bầu cử giữa kỳ, đón hay không đón di dân là một hệ quả chính trị đang được theo dõi. Đảng Dân Chủ kỳ vọng vào lá phiếu của cử tri gốc Nam Mỹ nhưng thành phần này, cho đến các cuộc bầu cử Quốc Hội gần đây, đi bầu không đông : 27% so với 40% người da đen và 45,8% người da trắng. Phản ứng cứng rắn của tổng thống Donald Trump là chuyện dễ hiểu.

Brazil trong cơn bão tố chính trị


Cũng về thời sự châu Mỹ Latinh, Libération thiên tả, dành một bài phóng sự dài để phân tích tương quan giữa phong trào Tin Lành Phúc Âm, phát triển mạnh lấn đất của Giáo Hội Công Giáo, và thế đang lên của phe chính trị bảo thủ mà đại diện là ứng cử viên tổng thống Brazil Jair Bolsonaro.

Ung thư và nông phẩm hữu cơ


Trang khoa học trên Le Figaro cho độc giả một thông tin phấn khởi : nông phẩm không thuốc trừ sâu và phân hóa học mà Việt Nam gọi là nông phẩm « hữu cơ » được xác nhận là giúp tránh ung thư. Tạp chí y khoa Jama Internal Medecine, qua khảo sát 70.000 người trong 7 năm cho thấy nguy cơ bị ung thư giảm theo tỷ lệ nghịch với lượng thực phẩm « bio » tiêu dùng.

RFI.

Vụ nhà báo Khashoggi biến mất - Cơn địa chấn chính trị Trung Đông?


Hình ảnh của Saudi Arabia trên toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau vụ mất tích bí ẩn của nhà báo Jamal Khashoggi.

Nếu cáo buộc Saudi Arabia đã bắt cóc hoặc thủ tiêu nhà báo Jamal Khashoggi - người đang làm việc cho tờ Bưu điện Washington (Washington Post) và có bài viết chỉ trích Thái tử Saudi Arabia, được xác thực thì vụ việc này sẽ là một cơn địa chấn với nền chính trị Trung Đông.

Các nhà hoạt động mang theo ảnh nhà báo Jamal Khashoggi tập trung bên ngoài Lãnh sự quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters

Thái tử ngã ngựa?


Saudi Arabia và đặc biệt là Thái tử Mohammed bin Salman đã không lường trước được phản ứng quốc tế với vụ biến mất bí ẩn của nhà báo Jamal Khashoggi, vốn luôn phản đối người thừa kế muốn định hình lại đất nước Saudi Arabia và toàn bộ khu vực Trung Đông với tầm nhìn của mình.

Mohammed bin Salman bước lên ngôi vị Thái tử thừa kế vương quốc Saudi Arabia chỉ 16 tháng trước đây, khi mới 31 tuổi. Được ca ngợi với những cải cách mới nhất, trong đó có việc cho phép phụ nữ lái xe, nhưng đằng sau đó, vị Thái tử quyền lực bị cáo buộc đã cho bắt giữ và phạt tù những nhà hoạt động vì quyền phụ nữ. Người thừa kế của Saudi Arabia cũng đang theo đuổi cuộc chiến tại Yemen mà đến nay đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 10.000 người và làm 2 triệu người khác mất nhà cửa, cũng như mạnh tay với chính sách cô lập nước láng giềng Qatar...

Saudi Arabia đang nỗ lực để giải quyết những khủng hoảng do vụ nhà báo Khashoggi mất tích gây nên. Thái tử có thể tự tin rằng đã tập trung được quyền lực và sức mạnh tuyệt đối trong tay, đặc biệt là sức mạnh an ninh. Song lần này, người thừa kế của Saudi Arabia có thể đã đánh giá sai phản ứng của Tổng thống Mỹ Donlad Trump, khi cho rằng Washington sẽ bảo vệ quyền lợi của Saudi Arabia trước Quốc hội Mỹ và hơn thế nữa.

Vụ nhà báo Khashoggi mất tích đang là mối đe dọa tiềm tàng khiến kế hoạch lãnh đạo đất nước theo tầm nhìn Mohammed bin Salman có thể bị phá sản. Cuối tuần qua, Quốc vương 82 tuổi của Saudi Arabia đã viện tới Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan để tìm kiếm một giải pháp khi vụ việc khiến hai nước gia tăng căng thẳng và kéo cả Mỹ vào cuộc.

Thái tử Mohammed bin Salman đã mất đi một số đồng minh và những người ủng hộ quan trọng cho kế hoạch Tầm nhìn 2030 của mình. Vụ nhà báo Khashoggi mất tích nổi lên với những cáo buộc Saudi Arabia giết hại và phân xác nhà báo này, đã khiến nhiều nhà tài trợ lớn nữa rút đi. 

Saudi Arabia đến nay vẫn bác bỏ mọi cáo buộc từ phía Thổ Nhĩ Kỳ trong vụ Khashoggi. Song hình ảnh của Riyadh có thể vẫn bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thậm chí, Mỹ và các nước phương Tây cũng đã lên tiếng buộc Saudi Arabia phải có câu trả lời.

Thất thế trước Iran


Nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ tin rằng nhà báo Khashoggi đã bị giết hại và thi thể của ông đã bị phân nhỏ để phi tang. Nhà báo Jamal Khashoggi ngày 2/10 đến Lãnh sự quán Saudi Arabia tại thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ để làm thủ tục chuẩn bị tái hôn và biến mất từ đó đến nay.

Hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin an ninh Thổ Nhĩ Kỳ tiết lộ rằng, một nhóm 15 công dân Saudi Arabia, trong đó có một số quan chức, đã đến Istanbul trên hai chuyến bay cùng ngày nhà báo Khashoggi đến Lãnh sự quán. Nhóm người này đã rời khỏi Thổ Nhĩ Kỳ sau đó. Nguồn tin từ Lãnh sự quán Saudi Arabia đã bác bỏ và gọi cáo buộc nói rằng Khashoggi bị bắt cóc hoặc bị giết hại bên trong lãnh sự là vô căn cứ.

Nếu Thổ Nhĩ Kỳ chứng thực được những cáo buộc này, thì vụ Saudi Arabia đứng sau tội ác “giết người” sẽ là một cơn “chấn động” với toàn khu vực. Sau cơn địa chấn, nền chính trị Trung Đông dự báo sẽ có cục diện mới. Iran - vẫn luôn ở thế đối đầu với Saudi Arabia, sẽ có thêm lợi thế sau thời gian dài bị Riyadh cô lập trong khu vực. Một liên minh ngầm Iran với Lebanon và thậm chí cả Qatar có thể được tăng cường hơn. Nếu bị “kết tội thủ tiêu” nhà báo Khashoggi, Riyadh sẽ không thể mạnh miệng chỉ trích Tehran là “nhân vật phản diện cuối cùng” của khu vực.

Trong khi đó, Washington sẽ không nằm ngoài vòng xoáy ảnh hưởng của vụ việc này. Thậm chí sức ép quốc tế với chính quyền Tổng thống Trump cũng sẽ gia tăng để buộc Mỹ phải có hành động với đồng minh Saudi Arabia. Việc Mỹ chống lưng Saudi Arabia trong các vấn đề nóng khu vực, đặc biệt cuộc chiến tại Yemen, mà mới nhất trong đó là vụ tấn công nhầm xe buýt trường học làm 40 trẻ em thiệt mạng hồi tháng 8 vừa qua, sẽ bị “xới lại” để chỉ trích.

Dư luận chắc chắn không bỏ qua chi tiết nhà báo Khashoggi luôn bất bình với cuộc chiến của Saudi Arabia tại Yemen. Nghi vấn hàng đầu là ông Khashoggi bị “thủ tiêu” và nếu Saudi Arabia đứng sau tội ác này thì những chỉ trích và mũi dùi sẽ nhắm vào Thái tử Mohammed bin Salman. Hơn thế, Riyadh sẽ mất đi vị thế và tiếng nói của mình trong khu vực./.

VOV.

Designed byTin không lề |