Tin không lề: Thế giới

Vì sao Việt Nam chưa chọn một phe nào ở Venezuela?


Sự lưỡng lự của Việt Nam trong vấn đề này cũng có lý do của nó, bởi việc giải quyết khủng hoảng chính trị ở Venenezuela không đơn giản như người ta nghĩ. Tất cả các vấn đề sẽ là cả một quá trình, không thể giải quyết một vấn để mà tránh được đổ vỡ trong ngày một, ngày hai.

Vì sao Việt Nam chưa chọn một phe nào ở Venezuela?

Ngày 26/1/2019, trong một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã kêu gọi các nước là thành viên Liên Hiệp Quốc hãy “chọn một phe” ở Venezuela, đồng thời ông này thúc giục các nước ủng hộ lãnh đạo phe đối lập Venezuela Juan Guaido và kêu gọi bầu cử tự do và công bằng sớm nhất có thể.

Cho đến thời điểm này (ngày 28/1/2019), giữa lúc tình thế xung đột quyền lực giữa chính phủ của Tổng thống Nicolas Maduro và lãnh tụ phe đối lập Juan Guaido, vẫn đang ở thế giằng co, chưa thể có kết quả ngã ngũ như mong đợi của không ít người quan tâm. Các nước trên thế giới đã lần lượt chọn bên ủng hộ cho mình tạm chia thành 03 bên:

Một bên là các nước đứng đầu là Hoa Kỳ ủng hộ Tổng thống lâm thời Juan Guaido gồm các nước: Anh, Pháp, Đức, Australia, Irael, Albania, Argentina, Brazil, Canada, Chile, Colombia, Costa Rica, Đan Mạch, Ecuador, Guatemala, Honduras, Panama, Paraguay, Peru, Kosovo, Ukraine, El Salvador, Georgia.

Một bên là các nước ủng hộ Tổng thống Nicolas Maduro đứng đầu là Nga và các nước: Trung Quốc, Bolivia, Cuba, Iran, Mexico, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Uruguay, Syria, Bắc Hàn, Campuchia.

Phần còn lại đông nhất là các nước đến giờ phút này vẫn tỏ ra trung lập, họ chưa quyết định ủng hộ bên nào, trong đó có Việt Nam.

Trong bài viết "Khủng hoảng chính trị tại Venezuela với góc nhìn từ Việt Nam", về lập trường của Chính phủ Nước CHXH Chủ Nghĩa Việt Nam, theo đó có đánh giá rằng, "Liên quan đến biến động chính trị tại Venezuela, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng ngày 24/1/2019 có một phát biểu thuộc hàng siêu đẳng của chính trị đu dây khi cho biết: “Việt Nam luôn quan tâm theo dõi và mong muốn Venezuela hòa bình và ổn định, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Venezuela, vì lợi ích của nhân dân 2 nước và đóng góp vào hòa bình, ổn định hợp tác giữa 2 khu vực và trên thế giới”." Kèm theo lời giải thích, "Muốn làm chính trị được người ta phải biết phát biểu khéo léo đến như thế để không mất lòng ai cả".

Rất đơn giản, việc các quốc gia quyết định việc ủng hộ một bên trong vấn đề ở Venezuela hoàn toàn dựa trên chính sách đối ngọai và lợi ích quốc gia của họ. Đối với Việt Nam cũng không nằm ngoài nguyên tắc đó.

Như chúng ta đã biết, chính sách đối ngoại của nhà nước Việt Nam hiện nay, với lập trường và quan điểm dứt khoát là, Việt Nam không liên minh hay liên kết với bất kỳ nước nào để chống lại bên thứ 3. Đó chính là lập trường "ba không" của nhà nước Việt Nam trong công tác đối ngoại. Nội dung của chính sách "ba không" cụ thể là, Việt Nam cam kết "không tham gia các liên minh quân sự và không là đồng minh quân sự của bất kỳ nước nào, không cho nước nào đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam, không dựa vào nước nào để chống nước khác". Đây là điều mà những người không ủng hộ chủ trương này cho là "chính sách ngoại giao du dây".

Tại thời điểm hiện tại, giữa lúc quan hệ Việt Nam - Trung Quốc căng thẳng dần lên, là điều khác hẳn với quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang có những chuyển biến tích cực và xu hướng xich lại gần nhau nhiều hơn xung quanh vấn đề lập trường ở Biển Đông. Cụ thể, gần đây Việt Nam bất ngờ đưa ra những yêu sách cứng rắn với Trung Quốc trong các cuộc đàm phán về Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC) giữa Asean và Bắc Kinh. Theo đó, phía Hà Nội đòi đặt ngoài vòng pháp luật nhiều hành động mà Bắc Kinh đang tiến hành trên khu vực Biển Đông trong suốt nhiều năm qua, trong đó bao gồm việc xây dựng các đảo nhân tạo, triển khai các loại vũ khí phong toả biển như hệ thống tên lửa.

Đồng thời, Việt Nam cũng thúc đẩy những điều khoản nhằm ngăn chặn Trung Quốc thiết lập Vùng nhận diện phòng không (ADIZ) trên khu vực Biển Đông, một động thái mà Bắc Kinh đã từng đơn phương thực hiện trên khu vực biển Đông Trung Hoa vào năm 2013. Đồng thời Hà Nội yêu cầu các nước tham gia đàm phán minh định yêu sách của họ về chủ quyền trên biển, tuân thủ luật pháp quốc tế. Động thái này nhiều khả năng nhắm vào “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, vốn bao trùm phần lớn diện tích Biển Đông." Đó là những minh chứng không thể chối bỏ.

Tuy nhiên, về mặt hình thức quan hệ giữa Việt Nam và Venezuela là quan hệ giữa 2 quốc gia có cùng lý tưởng Chủ nghĩa Xã hội, là một chiêu bài của Ban lãnh đạo đảng CSVN hòng đánh lừa dân chúng, đặc biệt là thành phần cựu chiến binh nhằm duy trì ngôi vị lãnh đạo độc tôn của họ. Kể cả việc phía Việt Nam từng mất trắng khoản tiền góp vốn đầu tư 1,8 tỷ USD để thăm dò dầu khí ở Venezuela cũng không ngoài mục đích này. Nói một cách ngắn gọn, nếu đặt vấn đề sự sống còn về chủ quyền của Việt Nam đối với Biển Đông đề so sánh với mối quan hệ Việt Nam - Venezuela thì rất dễ dàng có câu trả lời, cho câu hỏi "Việt Nam sẽ chọn ủng hộ bên nào trong cuộc khủng hoảng chính trị ở Venezuela. Giữa Nicolas Maduro và Juan Guaido?".

Sự lưỡng lự của Việt Nam trong vấn đề này cũng có lý do của nó, bởi việc giải quyết khủng hoảng chính trị ở Venenezuela không đơn giản như người ta nghĩ. Việc Nicolas Maduro giải quyết cắt đứt mối quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ một cách hết sức mềm dẻo, cũng như không bắt giữ lãnh tụ đối lập Juan Guaido, đã khiến Donald Trump vẫn chưa tìm được một lý do chính đáng nào để dùng lực lượng quân sự để can thiệp vào Venezuela. Chưa kể đến việc Nga và Trung Quốc không dễ gì từ bỏ chính phủ của tổng thống Nicolas Maduro, vì họ vẫn hi vọng sẽ thu hồi lại hàng tỉ đôla các khoản đầu tư và viện trợ tại Venezuela trong nhiều năm qua. Nói như vậy để thấy, việc Nicolas Maduro vẫn nhận được sự ủng hộ đầy đủ từ phía quân đội Venezuela, đây là yếu tố quan trọng bậc nhất.

Người ta cho rằng, quân đội Venezuela hàng chục năm qua được sự ưu ái và nhận nhiều bổng lộc từ các chính sách của các chính phủ trước đó cũng như Nicolas Maduro, cho đó là nguyên nhân quân đội đến lúc này vẫn ủng hộ tổng thống đương nhiệm. Tuy nhiên, dưới áp lực từ nhiều phía thì sự trung thành này sẽ trở thành có giới hạn, quân đội Venezuela sẽ sử dụng quyền lực của mình để truất phế Nicolas Maduro nếu thấy cần thiết là vấn đề trong tầm tay của họ. Việc lãnh tụ đối lập Juan Guaido bí mật gặp lãnh đạo quân đội Venezuela hôm nay, sẽ chính là hành động rút lửa đáy nồi. Nếu các vấn đề hai bên - giữa quân đội và Juan Guaido đưa ra đạt được thỏa thuận, đảm bảo khủng hoảng chính trị tại Venezuela được giải quyết một cách hòa bình, tránh đổ vỡ thì chắc chắn số phận của Nicolas Maduro khi ấy sẽ được định đoạt. Tất nhiên các vấn đề vừa nêu sẽ là cả một quá trình, không thể giải quyết một vấn để mà tránh được đổ vỡ trong ngày một, ngày hai.

Không cần nói đến sự khéo léo và uyển chuyển của truyền thông nhà nước Việt Nam trong việc đưa tin vấn đề khủng hoảng tại Venezuela sẽ không làm mất lòng bất cứ bên nào. Chính vì thế, phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng ngày 24/1/2019 liên quan đến biến động chính trị tại Venezuela, khi cho rằng: “Việt Nam luôn quan tâm theo dõi và mong muốn Venezuela hòa bình và ổn định, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Venezuela, vì lợi ích của nhân dân 2 nước và đóng góp vào hòa bình, ổn định hợp tác giữa 2 khu vực và trên thế giới”." có hợp lý hay không? Khi mà người ta nói ủng hộ nhà nước Venezuela nói chung, chứ họ có nói ủng hộ cụ thể cho bên nào đâu? Nói như vậy thì bất kể bên nào thắng thì Việt Nam chả làm mếch lòng bất cứ ai cả.

Ngày 28 tháng 01 năm 2019

(Blog RFA)

Tiếp tục đồn đoán Kim – Trump ‘gặp nhau ở Việt Nam’


Sẽ sớm có hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim lần thứ hai?

Truyền thông Hàn Quốc và Hoa Kỳ những ngày qua nhiều lần đưa tin về khả năng Việt Nam sẽ là nơi diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un.

Mới nhất hôm 8/1, báo The Korea Herald đưa tin Hà Nội từng nói với ngoại trưởng Bắc Hàn hồi tháng 11 rằng Việt Nam muốn tổ chức cuộc gặp.

Tờ báo cũng nói Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, khi hai người gặp nhau ở Hàn Quốc đầu tháng 12, hãy ủng hộ việc tổ chức cuộc gặp tại Việt Nam.

The Korea Herald nói Việt Nam muốn tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh ở Đà Nẵng.

Cùng ngày, báo The Korea Times đưa tin Việt Nam "ngày càng có thể là địa điểm khả dĩ nhất".

Tin không chính thức nói một quan chức ngoại giao Mỹ, Mark Lambert, vừa thăm Việt Nam và Mông Cổ tháng 12.

Ngoại trưởng Bắc Hàn Ri Yong-ho đã thăm chính thức Việt Nam tháng 11 năm ngoái.

Trong khi đó, trang tin Mỹ CNN hôm 8/1 tường thuật chính phủ Mỹ đã gửi người tới Bangkok, Hà Nội và Hawaii trong lúc đi tìm địa điểm cho khả năng tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và ông Kim Jong Un.

Nguồn tin nói với CNN rằng Mỹ vẫn chưa quyết định nơi nào, và danh sách địa điểm cũng chưa gửi cho Bắc Hàn.

CNN nói sẽ còn cần thêm các cuộc thảo luận để chọn ngày gặp và địa điểm.

Bộ Ngoại giao Mỹ không tiết lộ vòng thảo luận cấp chuyên viên kế tiếp sẽ diễn ra khi nào.

"Các thảo luận đang diễn ra," một người phát ngôn ngoại giao Mỹ nói với CNN.

"Sẽ còn nhiều thảo luận trước khi chúng tôi đạt được mục tiêu."

BBC.

Nóng: CFO Huawei bị bắt ở Canada theo yêu cầu của Mỹ



Chính phủ Canada đã bắt giữ giám đốc tài chính của Huawei theo yêu cầu của Mỹ bởi cáo buộc vi phạm các lệnh cấm vận của Mỹ nhằm vào Iran.

Meng Wanzhou, một trong các phó chủ tịch của Huawei và là con gái của nhà sáng lập Ren Zhengfei, bị bắt vào ngày 1/12 . Bà Wanzhou bị cáo buộc vi phạm các lệnh cấm vận mà Mỹ áp đặt lên Iran đồng thời đứng trước nguy cơ bị dẫn độ về Mỹ để xét xử. Một phiên điều trần sẽ được tiến hành vào ngày 7/12 tới.


Huawei, một trong những nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, đã chính thức lên tiếng về vụ việc.

"Gần đây, giám đốc tài chính của chúng tôi, bà Meng Wanzhou, đã bị chính quyền Canada thay mặt chính quyền Mỹ bắt giữ. Hiện tại, bà Meng đang có nguy cơ bị dẫn độ về Mỹ với những cáo buộc không xác định tại một tòa án ở quận Đông, New York. Bà Meng bị bắt khi quá cảnh ở Canada trong một chuyến bay.

Công ty chúng tôi gần như không được cung cấp bất cứ thông tin gì về vụ việc cũng như không thấy bà Meng có bất cứ hành động sai trái nào. Chúng tôi tin hệ thống pháp lý của Canada và Mỹ cuối cùng sẽ có một kết luận công bằng.

Huawei tuân thủ các điều luật và quy định tại các quốc gia mà chúng tôi hoạt động, bao gồm các luật và quy định về kiểm soát xuất khẩu hiện hành của Liên Hợp Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU)".

Hiện tại, các nhà chức trách của Bộ Tư pháp Mỹ không ngay lập tức trả lời câu hỏi của báo chí.

Hồi tháng tư, Reuters dẫn nguồn tin cho biết nhà chức trách Mỹ đã để mắt tới Huawei từ năm 2016 vì cáo buộc mua các sản phẩm có nguồn gốc Mỹ và bán chúng cho Iran cũng như các công bị nằm trong diện trừng phạt của Mỹ.

Trong khi đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại Canada cho biết họ kiên quyết phản đối việc bắt giữ và đã đưa ra những phản ứng mạnh mẽ với Canada và Mỹ. Trên trang web của mình, Đại sứ quán Trung Quốc yêu cầu chính quyền Canada ngay lập tức phóng thích công dân nước này.


"Theo yêu cầu của phía Mỹ, Canada đã bắt giữ một công dân Trung Quốc không vi phạm bất cứ luật pháp nào của Mỹ hoặc Canada. Phía Trung Quốc phản đối mạnh mẽ những hành động làm tổn hại nghiêm trọng đến quyền con người của nạn nhân", Đại sứ quán Trung Quốc nhấn mạnh.

Vụ bắt giữ có thể làm dấy lên những căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc bất chấp cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Argentina vài ngày trước nhằm giải quyết cuộc chiến thương mại căng thẳng giữa hai nước.

Theo CafeF.

Gián điệp: Phản gián Pháp phá vỡ mạng lưới tình báo Trung Quốc


Minh họa bài viết trên Le Figaro ngày 23/10/2018 về mạng lưới gián điệp Trung Quốc nhắm vào các công dân Pháp(Capture d'image lefigaro.fr)

Vụ thủ tiêu nhà báo đối lập Khashoggi đang làm rung chuyển hoàng gia Ả Rập Xê Út, giá dầu hỏa tăng như phi tiễn, Mỹ-Nga sẵn sàng chạy đua võ trang là thời sự được bình luận rộng rãi trên báo chí Pháp ngày 23/10/2018. Riêng Le Figaro dành nhiều trang tường thuật các phương pháp tiếp cận của mạng lưới gián điệp Trung Quốc, mua chuộc chuyên gia trẻ của Pháp phục vụ cho Bắc Kinh.

Le Figaro chạy một loạt tựa trên ba trang lớn: Bằng cách nào Trung Quốc dò xét Nhà nước, xí nghiệp của Pháp ? Chiến thuật của Trung Quốc đánh cắp di sản quốc gia và bí mật kinh tế của Pháp ? Phản gián và tình báo Pháp đối phó ra sao ? Sở mật vụ Anh, Đức, Mỹ hành động như thế nào trước kế hoạch gián điệp toàn cầu của bộ máy công an Trung Quốc ?

Theo điều tra của nhật báo cánh hữu, hơn 4.000 chuyên gia, công chức, tư chức của Pháp là mục tiêu địch vận của tình báo Trung Quốc qua các mạng xã hội. Chiến thuật « nhử mồi » rất đơn giản và qua từng bước một. Đầu tiên là được một nhân vật bí ẩn ở « châu Á » tiếp cận xã giao, khen ngợi tài năng rồi mời đi nghỉ hè miễn phí ở một thiên đường du lịch xa xôi châu Á, bàn về dự án « lập công ty hay nhóm nghiên cứu chiến lược với những nhân tài hàng đầu thế giới mà Trung Quốc, một nước đang phát triển rất cần».

Cách biệt Paris ồn ào, căng thẳng, hàng chục ngàn cây số, một công chức tuổi trẻ tài cao nào mà không tránh khỏi cạm bẫy ? Trung bình, một con mồi được hứa tiền thù lao ít nhất là 300.000 euro mỗi năm nếu chấp nhận « cộng tác » với Bắc Kinh. Một sinh viên Pháp mới ra trường, hoạt động tình nguyện trong một sứ quán Pháp tại châu Á cho biết anh nhận được hàng chục mail qua Linkedin, từ hàng chục « văn phòng tuyển mộ và viện nghiên cứu Trung Quốc ».

Chi tiết đáng chú ý là thông điệp giống nhau từ nội dung đến cách hành văn. Theo Le Figaro, trong bộ Công An Trung Quốc, cơ quan đặc trách tình báo có một lực lượng nhân sự khổng lồ gần 200.000 người (trong khi toàn thể nhân viên tình báo và phản gián của Pháp cộng lại chỉ có 10.000 người). Từ thành phố Trấn Giang, ở phía nam Thượng Hải, các điệp viên Trung Quốc núp dưới những tên giả để câu mồi. Đây là những cao thủ về giao tế, nam cũng như nữ đóng vai « người trẻ vui tính, học thức cao, tốt nghiệp đại học danh tiếng... ». Qua tấm ảnh một phụ nữ xinh đẹp sang trọng, người mang bí danh Joan Li đã tiếp cận 324 cán bộ, công chức Pháp trước khi bị phản gián Pháp « nướng cháy ».

Theo kết quả điều tra của phản gián Pháp, trong số 4000 công dân bị Trung Quốc tiếp cận, hàng trăm người « đã rơi vào tiến trình hợp tác khá sâu ». Để giúp cho những công dân qua khỏi « thời kỳ phạm tội vì ngây thơ », cơ quan phản gián Pháp quyết định « đánh mạnh » : ăn miếng trả miếng, bất chấp hậu quả.

Ngoài dụng ý đánh cắp công nghệ hay bắt chước sản phẩm, Trung Quốc còn « để mắt » đến bằng sáng chế của Tây phương. Trước chiến lược gài bẫy toàn cầu của tình báo Trung Quốc, từ năm 2015 các cơ quan phản gián Đức, Mỹ và Anh đã công khai báo động, tố cáo Bắc Kinh.

Đương nhiên, Trung Quốc lúc nào cũng phủ nhận. Khi vụ gián điệp ở Thụy Điển bị bại lộ vào năm 2005, một nhà ngoại giao Trung Quốc tuyên bố : « Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế Trung Quốc làm cho nhiều người ganh ghét và nghĩ rằng Trung Quốc đánh cắp kiến thức của nước ngoài ». Theo kết luận của Le Figaro : Lời thú nhận khéo léo này chứng tỏ chiến tranh gián điệp còn nhiều tương lai.

Vụ gián điệp Nga Skripal


Cũng trong hồ sơ gián điệp, trong bài « Skripal, tiểu thuyết gián điệp » Le Monde chọn nước Nga để đưa độc giả đến tận thành phố tên là Yaroslavl, cách Matxcơva 300 cây số về hướng đông bắc, gặp những bà con, thân nhân của của cựu đại tá tình báo quân đội Serguei Skripal, nạn nhân của một vụ đầu độc hồi tháng Ba tại Anh Quốc.

Đặc phái viên của Le Monde phác hoạ lại cuộc đời thăng trầm của cựu đại tá Skripal, thân phụ là sĩ quan pháo binh, từ thuở ấu thơ cho đến lúc gia nhập tình báo, hợp tác với phản gián Anh, bị bắt, được trao đổi rồi bị đầu độc. Nhân vật bị tổng thống Putin gọi là « thằng khốn kiếp » vẫn được thân nhân thương yêu.

Nghi án Ả Rập Xê Út thủ tiêu Khashoggi


Hồ sơ chiếm tất cả các trang báo Pháp là nghi án chính quyền Ả Rập Xê Út trực tiếp thủ tiêu nhà báo đối lập. Áp lực gia tăng, thái tử nối ngôi Mohammed Ben Salman bị Thổ Nhĩ Kỳ điểm mặt, tựa của Les Echos. Làn sóng chấn động lan truyền khắp thế giới, Le Monde khẳng định : Donald Trump nghi Riyad nói dối, cho dù MBS là « đồng minh rất quan trọng ». Paris, Luân đôn, Berlin đòi Ả Rập Xê Út phải làm sáng tỏ sự thật.

Trong bài xã luận « Khashoggi và sự khả tín của các nền dân chủ » Le Monde cho biết Ryad phải sử dụng đến ngoại trưởng Al Joubeir, tham gia các chương trình phỏng vấn truyền hình, để tìm cách xoa dịu công luận, đổ lỗi cho một số cận thần che giấu thái tử. Đây là lần thứ hai nhân vật có tài hùng biện bay sang Mỹ để phục hồi uy tín hoàng gia đang bị tan nát. Lần thứ nhất là sau loạt khủng bố 11/09/2001 trên lãnh thổ Hoa Kỳ.

Tuy nhiên theo Le Monde, chế độ Ả Rập Xê Út không phải là kẻ duy nhất bị mất uy tín. Các nền dân chủ Tây phương cũng đứng trước vũng bùn. Trước hết là tổng thống Mỹ. Donald Trump tỏ ra lá mặt lá trái. Từ đầu, chủ nhân Nhà Trắng ưu tiên cho mối quan hệ tốt với Riyad, cột trụ trong chiến lược Trung Đông của Mỹ, đối đầu với Iran. Donald Trump muốn dành một lối thoát cho thái tử nối ngôi, đổi lại những hợp đồng mua vũ khí 110 tỷ đôla.

Nhưng Quốc Hội Mỹ không chấp nhận như thế và dọa sẽ trừng phạt Riyad. Bộ trưởng Tài Chính Mỹ đành phải bỏ ý định tham gia diễn đàn kinh tế do chính thái tử MBS tổ chức vào ngày 23/10 nhưng vẫn lên đường sang Riyad để gặp chính quyền Ả Rập Xê Út trong bối cảnh chỉ còn hai tuần là đến ngày lệnh trừng phạt Iran đi vào hiệu lực.

Trong khi đó, các nước Liên Âu tỏ ra cứng rắn hơn. Anh, Pháp, Đức đồng lòng yêu cầu Riyad làm « sáng tỏ » vấn đề và dứt khoát bác bỏ giả thuyết của chế độ, theo đó, thái tử MBS không hay biết gì. Một khi tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận « kịch bản » giết người do toán đặc nhiệm của Riyad gửi qua để thủ tiêu nhà báo đối lập ngay trong toà lãnh sự, thì lập trường nước đôi của Donald Trump không thể đứng vững được : không thể chỉ trừng phạt nước Nga vì chuyện đầu độc cựu điệp viên Skripal mà lại dung thứ cho Ả Rập Xê Út ám sát một nhà đối lập lưu vong.

Dầu hỏa tăng giá


Trong bối cảnh Trung Đông bất trắc, giá dầu hỏa tiếp tục leo thang gây lo ngại cho kinh tế toàn cầu. Hoa Kỳ tìm cách tránh cho vàng đen lên giá, tựa của Le Monde. Nhưng Les Echos bi quan đưa ra ba lời giải thích vì sao giá một thùng dầu thô có thể lên đến 100 đôla, bởi vì không một cản lực nào chận lại được.

Thứ nhất là do tổ chức dầu hỏa thế giới OPEP, với thúc đẩy của Nga, quyết định giảm sản xuất để nâng giá. Thứ hai là do Mỹ cấm vận Iran và thứ ba là do tình hình năng lượng Mỹ : tiềm năng gia tăng khai thác dầu từ khí đá đã không còn nữa.

Hiệp ước INF


Tình hình thế giới càng bất trắc hơn vì quyết định của Nhà Trắng rút bỏ hiệp định tên lửa hạt nhân tầm trung ký với Matxcơva cách nay hơn 30 năm, vì điện Kremlin không tôn trọng, theo lập luận của Nhà Trắng. Le Figaro cho rằng thế giới đang ở trong tình trạng không khác gì chiến tranh lạnh : Trump và Putin đều sẵn sàng chạy đua vũ trang nguyên tử.

Hàng ngàn người nhập cư đi bộ vào Mỹ


Vào lúc các đại cường chỉ quan tâm đến vũ khí và chiến tranh thì cuộc sống bất an tiếp tục đẩy hàng trăm ngàn người đi tìm miền đất hứa. Với tựa « Đoàn lữ hành di dân nhắm hướng nước Mỹ đi tới », La Croix cũng như đặc phái viên của Le Figaro theo chân « 7200 người Honduras nay đã tới Mehicô và tiếp tục tiến về phía bắc », sau khi cảnh sát Mêhicô tháo dỡ rào cản. La Croix cho biết thêm, đoàn lữ hành còn phải đi bộ thêm 3200 km và sẽ đến biên giới Mỹ trong 27 ngày tới. Trong mùa bầu cử giữa kỳ, đón hay không đón di dân là một hệ quả chính trị đang được theo dõi. Đảng Dân Chủ kỳ vọng vào lá phiếu của cử tri gốc Nam Mỹ nhưng thành phần này, cho đến các cuộc bầu cử Quốc Hội gần đây, đi bầu không đông : 27% so với 40% người da đen và 45,8% người da trắng. Phản ứng cứng rắn của tổng thống Donald Trump là chuyện dễ hiểu.

Brazil trong cơn bão tố chính trị


Cũng về thời sự châu Mỹ Latinh, Libération thiên tả, dành một bài phóng sự dài để phân tích tương quan giữa phong trào Tin Lành Phúc Âm, phát triển mạnh lấn đất của Giáo Hội Công Giáo, và thế đang lên của phe chính trị bảo thủ mà đại diện là ứng cử viên tổng thống Brazil Jair Bolsonaro.

Ung thư và nông phẩm hữu cơ


Trang khoa học trên Le Figaro cho độc giả một thông tin phấn khởi : nông phẩm không thuốc trừ sâu và phân hóa học mà Việt Nam gọi là nông phẩm « hữu cơ » được xác nhận là giúp tránh ung thư. Tạp chí y khoa Jama Internal Medecine, qua khảo sát 70.000 người trong 7 năm cho thấy nguy cơ bị ung thư giảm theo tỷ lệ nghịch với lượng thực phẩm « bio » tiêu dùng.

RFI.

Vụ nhà báo Khashoggi biến mất - Cơn địa chấn chính trị Trung Đông?


Hình ảnh của Saudi Arabia trên toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau vụ mất tích bí ẩn của nhà báo Jamal Khashoggi.

Nếu cáo buộc Saudi Arabia đã bắt cóc hoặc thủ tiêu nhà báo Jamal Khashoggi - người đang làm việc cho tờ Bưu điện Washington (Washington Post) và có bài viết chỉ trích Thái tử Saudi Arabia, được xác thực thì vụ việc này sẽ là một cơn địa chấn với nền chính trị Trung Đông.

Các nhà hoạt động mang theo ảnh nhà báo Jamal Khashoggi tập trung bên ngoài Lãnh sự quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters

Thái tử ngã ngựa?


Saudi Arabia và đặc biệt là Thái tử Mohammed bin Salman đã không lường trước được phản ứng quốc tế với vụ biến mất bí ẩn của nhà báo Jamal Khashoggi, vốn luôn phản đối người thừa kế muốn định hình lại đất nước Saudi Arabia và toàn bộ khu vực Trung Đông với tầm nhìn của mình.

Mohammed bin Salman bước lên ngôi vị Thái tử thừa kế vương quốc Saudi Arabia chỉ 16 tháng trước đây, khi mới 31 tuổi. Được ca ngợi với những cải cách mới nhất, trong đó có việc cho phép phụ nữ lái xe, nhưng đằng sau đó, vị Thái tử quyền lực bị cáo buộc đã cho bắt giữ và phạt tù những nhà hoạt động vì quyền phụ nữ. Người thừa kế của Saudi Arabia cũng đang theo đuổi cuộc chiến tại Yemen mà đến nay đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 10.000 người và làm 2 triệu người khác mất nhà cửa, cũng như mạnh tay với chính sách cô lập nước láng giềng Qatar...

Saudi Arabia đang nỗ lực để giải quyết những khủng hoảng do vụ nhà báo Khashoggi mất tích gây nên. Thái tử có thể tự tin rằng đã tập trung được quyền lực và sức mạnh tuyệt đối trong tay, đặc biệt là sức mạnh an ninh. Song lần này, người thừa kế của Saudi Arabia có thể đã đánh giá sai phản ứng của Tổng thống Mỹ Donlad Trump, khi cho rằng Washington sẽ bảo vệ quyền lợi của Saudi Arabia trước Quốc hội Mỹ và hơn thế nữa.

Vụ nhà báo Khashoggi mất tích đang là mối đe dọa tiềm tàng khiến kế hoạch lãnh đạo đất nước theo tầm nhìn Mohammed bin Salman có thể bị phá sản. Cuối tuần qua, Quốc vương 82 tuổi của Saudi Arabia đã viện tới Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan để tìm kiếm một giải pháp khi vụ việc khiến hai nước gia tăng căng thẳng và kéo cả Mỹ vào cuộc.

Thái tử Mohammed bin Salman đã mất đi một số đồng minh và những người ủng hộ quan trọng cho kế hoạch Tầm nhìn 2030 của mình. Vụ nhà báo Khashoggi mất tích nổi lên với những cáo buộc Saudi Arabia giết hại và phân xác nhà báo này, đã khiến nhiều nhà tài trợ lớn nữa rút đi. 

Saudi Arabia đến nay vẫn bác bỏ mọi cáo buộc từ phía Thổ Nhĩ Kỳ trong vụ Khashoggi. Song hình ảnh của Riyadh có thể vẫn bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thậm chí, Mỹ và các nước phương Tây cũng đã lên tiếng buộc Saudi Arabia phải có câu trả lời.

Thất thế trước Iran


Nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ tin rằng nhà báo Khashoggi đã bị giết hại và thi thể của ông đã bị phân nhỏ để phi tang. Nhà báo Jamal Khashoggi ngày 2/10 đến Lãnh sự quán Saudi Arabia tại thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ để làm thủ tục chuẩn bị tái hôn và biến mất từ đó đến nay.

Hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin an ninh Thổ Nhĩ Kỳ tiết lộ rằng, một nhóm 15 công dân Saudi Arabia, trong đó có một số quan chức, đã đến Istanbul trên hai chuyến bay cùng ngày nhà báo Khashoggi đến Lãnh sự quán. Nhóm người này đã rời khỏi Thổ Nhĩ Kỳ sau đó. Nguồn tin từ Lãnh sự quán Saudi Arabia đã bác bỏ và gọi cáo buộc nói rằng Khashoggi bị bắt cóc hoặc bị giết hại bên trong lãnh sự là vô căn cứ.

Nếu Thổ Nhĩ Kỳ chứng thực được những cáo buộc này, thì vụ Saudi Arabia đứng sau tội ác “giết người” sẽ là một cơn “chấn động” với toàn khu vực. Sau cơn địa chấn, nền chính trị Trung Đông dự báo sẽ có cục diện mới. Iran - vẫn luôn ở thế đối đầu với Saudi Arabia, sẽ có thêm lợi thế sau thời gian dài bị Riyadh cô lập trong khu vực. Một liên minh ngầm Iran với Lebanon và thậm chí cả Qatar có thể được tăng cường hơn. Nếu bị “kết tội thủ tiêu” nhà báo Khashoggi, Riyadh sẽ không thể mạnh miệng chỉ trích Tehran là “nhân vật phản diện cuối cùng” của khu vực.

Trong khi đó, Washington sẽ không nằm ngoài vòng xoáy ảnh hưởng của vụ việc này. Thậm chí sức ép quốc tế với chính quyền Tổng thống Trump cũng sẽ gia tăng để buộc Mỹ phải có hành động với đồng minh Saudi Arabia. Việc Mỹ chống lưng Saudi Arabia trong các vấn đề nóng khu vực, đặc biệt cuộc chiến tại Yemen, mà mới nhất trong đó là vụ tấn công nhầm xe buýt trường học làm 40 trẻ em thiệt mạng hồi tháng 8 vừa qua, sẽ bị “xới lại” để chỉ trích.

Dư luận chắc chắn không bỏ qua chi tiết nhà báo Khashoggi luôn bất bình với cuộc chiến của Saudi Arabia tại Yemen. Nghi vấn hàng đầu là ông Khashoggi bị “thủ tiêu” và nếu Saudi Arabia đứng sau tội ác này thì những chỉ trích và mũi dùi sẽ nhắm vào Thái tử Mohammed bin Salman. Hơn thế, Riyadh sẽ mất đi vị thế và tiếng nói của mình trong khu vực./.

VOV.

Cái giá Trung Quốc có thể phải trả khi âm thầm bắt Chủ tịch Interpol


Việc bí mật bắt Chủ tịch Interpol Mạnh Hoành Vĩ để điều tra có thể hủy hoại thể diện và nỗ lực vươn ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc. 

Mạnh Hoành Vĩ là Thứ trưởng Công an Trung Quốc trước khi được bầu làm Chủ tịch Interpol năm 2016. Ảnh: China Daily.

Ủy ban Giám sát Quốc gia (NSC), siêu cơ quan chống tham nhũng của Trung Quốc, đêm qua thông báo Chủ tịch Interpol Mạnh Hoành Vĩ (Meng Hongwei) đang bị điều tra vì bị nghi ngờ "vi phạm nghiêm trọng pháp luật nhà nước" nhưng không nêu cụ thể. Vài giờ sau, Interpol cho biết đã nhận được đơn xin từ chức "ngay lập tức" của ông Mạnh.

Giới phân tích cho rằng việc Trung Quốc bí mật bắt và điều tra người đứng đầu một tổ chức quốc tế như Interpol là động thái gây sốc, có thể ảnh hưởng rất tiêu cực đến nỗ lực xây dựng hình ảnh toàn cầu của nước này, nhưng Bắc Kinh dường như có lý do rất cấp bách để buộc phải hành động mau lẹ như vậy với ông Mạnh, theo NYTimes.

Bắc Kinh ra thông báo về tình trạng của ông Mạnh ba ngày sau khi vợ ông hôm 5/10 trình báo với cảnh sát Pháp về việc chồng mình không quay về, cũng không liên lạc với gia đình kể từ chuyến bay về Trung Quốc hôm 25/9. Trong ba ngày đó, Chủ tịch Interpol bị coi là "mất tích", trong khi Trung Quốc giữ im lặng hoàn toàn, buộc Interpol phải ra yêu cầu Bắc Kinh làm rõ về tình hình của ông.

Bình luận viên Edward Wong và Alissa J. Rubin của NYTimes đánh giá đây là một bước đi táo bạo và quyết liệt của Trung Quốc, trong bối cảnh nước này đang tìm cách khẳng định vai trò lãnh đạo của mình trong các tổ chức quốc tế.

"Việc ông Mạnh trở thành người Trung Quốc đầu tiên được bầu làm Chủ tịch Interpol vào tháng 11/2016 được coi là một thành tựu lớn với Trung Quốc và là dấu hiệu cho thấy sự hiện diện trên trường quốc tế cũng như ảnh hưởng ngày càng tăng của họ", Julian Ku, giáo sư Đại học Hofstra, nhận định. "Nhưng việc ông biến mất mà Interpol không hay biết gì có thể hủy hoại nỗ lực vươn ảnh hưởng toàn cầu của Bắc Kinh".

Trong hai năm qua, ông Mạnh chủ yếu làm việc tại tổng hành dinh Interpol ở Lyon, Pháp, nhưng ông đồng thời vẫn nắm giữ vị trí Thứ trưởng Bộ Công an Trung Quốc. Luật pháp Trung Quốc quy định NSC có quyền "lưu giữ" bất cứ công chức nào trong nhiều tháng để điều tra nếu nghi ngờ họ có hành vi tham nhũng mà không cần ra quyết định khởi tố hay xin lệnh bắt từ viện kiểm sát. Sau cuộc điều tra, nếu bị phát hiện sai phạm, công chức đó thường bị khai trừ khỏi đảng và bị chuyển hồ sơ sang cơ quan tư pháp để khởi tố.

Tuy vậy, việc người đứng đầu một tổ chức quốc tế bị "lưu giữ" theo quy trình này là chưa từng có tiền lệ. "Thật khó tưởng tượng rằng sau vụ của ông Mạnh, có tổ chức quốc tế nào lại có thể cảm thấy thoải mái khi bầu một công dân Trung Quốc vào vị trí đứng đầu mà không lo ngại điều tương tự sẽ xảy ra", Ku nói.

Chuyên gia này cho rằng việc ông Mạnh bị điều tra cho thấy đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) coi trọng xử lý những vấn đề nội bộ của mình hơn là lo ngại về hình ảnh hay sự minh bạch quốc tế. "Chưa lúc nào sự quan ngại nội bộ của Trung Quốc lại lấn át mối lo về ảnh hưởng tiêu cực ở bên ngoài được thể hiện rõ ràng như trong vụ này", Ku cho hay.

Steve Tsang, giám đốc Viện Trung Quốc SOAS ở London, cho rằng mục tiêu tối thượng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc vẫn là phục vụ lợi ích của CCP, nên dù coi trọng việc thúc đẩy hình ảnh trên trường quốc tế, chính phủ Trung Quốc vẫn phải đặt những lo ngại của CCP lên hàng đầu.

"Việc bắt và điều tra đương kim Chủ tịch Interpol có thể là sự cố khiến Trung Quốc cảm thấy mất mặt và phải trả một cái giá nào đó về đối ngoại, nhưng nó chỉ là ưu tiên thứ yếu nếu lãnh đạo Trung Quốc nhận thấy có lý do buộc họ phải điều tra Mạnh Hoành Vĩ", Tsang nói.
Mạnh Hoành Vĩ (thứ hai từ phải sang) bắt tay cảnh sát Trung Quốc chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình ở Liberia năm 2014. Ảnh: ChinaPictoral.


Một số nhà phân tích khác cũng cho rằng cách ông Mạnh "biến mất" trên lãnh thổ Trung Quốc không chỉ làm giảm đáng kể cơ hội quan chức nước này được bổ nhiệm vào những vị trí cấp cao trong các tổ chức quốc tế, mà còn hủy hoại nỗ lực của nước này trong việc xây dựng các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực hành pháp, pháp lý với các quốc gia trên thế giới.

Đồn đoán về lý do


Ngay sau khi NSC ra thông báo về việc điều tra Mạnh Hoành Vĩ, nhiều chuyên gia cho rằng ông này nhiều khả năng bị nghi ngờ có hành vi tham nhũng, trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến dịch "đả hổ, diệt ruồi" do Chủ tịch Tập Cận Bình phát động. NSC là cơ quan chống tham nhũng siêu quyền lực được ông Tập lập ra để phục vụ mục đích này.

Trong 6 năm qua, chiến dịch "đả hổ, diệt ruồi" của ông Tập đã hạ bệ nhiều quan chức cấp cao, đặc biệt là trong giới an ninh, quân đội. Cùng với một loạt tướng quân đội cấp cao, cựu trùm an ninh Chu Vĩnh Khang cũng đã bị kết án chung thân với tội danh nhận hối lộ. Mạnh Hoành Vĩ được bổ nhiệm chức Thứ trưởng Công an vào năm 2004, dưới thời của Chu Vĩnh Khang, và ông này được coi là có thời kỳ hợp tác chặt chẽ với Chu.

Tuy nhiên, một số nhà quan sát lại chỉ ra rằng trong thông báo đêm qua của NSC, Mạnh Hoành Vĩ bị tình nghi "vi phạm nghiêm trọng pháp luật nhà nước", nhưng không có cụm từ "vi phạm kỷ luật của đảng", vốn được sử dụng rộng rãi trong các vụ điều tra quan chức tham nhũng trước đây. Điều này làm dấy lên những đồn đoán rằng Trung Quốc bắt Mạnh Hoành Vĩ là còn vì lý do khác.

Zhang Lifan, nhà bình luận chính trị ở Bắc Kinh, cho rằng lãnh đạo nước này hiểu rõ những rủi ro về đối ngoại và phản ứng quyết liệt của cộng đồng quốc tế khi bắt ông Mạnh ngay khi vừa xuống máy bay và dẫn đi để thẩm vấn, theo SCMP. "Có vẻ như có gì đó rất khẩn cấp đã xảy ra, buộc nhà chức trách phải hành động ngay lập tức, bất chấp nguy cơ mất thể diện trên trường quốc tế", Zhang nhận định. "Nếu ông Mạnh chỉ liên quan đến một vụ tham nhũng bình thường, nhà chức trách sẽ không cần phải xử lý vụ việc theo cách như vậy".

Cựu trùm an ninh Trung Quốc Chu Vĩnh Khang. Ảnh: Reuters.

Dali Yang, giáo sư khoa học chính trị ở Đại học Chicago, cho rằng Trung Quốc hẳn có những "lý do chính trị rất quan trọng" để thực hiện động thái tự tước đi lá bài quan trọng để gây ảnh hưởng tới các sự kiện quốc tế như vậy, theo Washington Post. "Đó chắc hẳn là lý do rất cấp bách, khiến họ chấp nhận việc hình ảnh về hệ thống tư pháp của mình bị hủy hoại như thế", Yang nói.

Tsang cho rằng với người giữ vị trí cao trong tổ chức quốc tế như Mạnh Hoành Vĩ, bất cứ quyết định giam giữ để điều tra nào đều phải được đưa ra từ cấp cao nhất trong CCP, có thể là do chính Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ đạo.

Theo Maggie Lewis, giáo sư tại Đại học Luật Seton Hall, vụ bắt và điều tra ông Mạnh giúp Bắc Kinh phát đi một tín hiệu rằng "không ai được an toàn", ngay cả với những quan chức Trung Quốc đã ra làm việc ở nước ngoài, và có thể góp phần củng cố quyền lực của ông Tập.

Trung Quốc tới nay vẫn chưa giải thích cụ thể về lý do điều tra Mạnh Hoành Vĩ cũng như những gì sẽ xảy ra với ông này trong thời gian tới. Sau khi nhận được đơn từ chức của ông Mạnh, Interpol đã chỉ định quyền Phó chủ tịch Kim Jong-yang tới từ Hàn Quốc làm quyền Chủ tịch cho đến khi đại hội đồng Interpol bầu tân chủ tịch vào tháng tới.

VNE.

Giải pháp hạt nhân đã được cân nhắc trong chiến tranh Việt Nam


Tư liệu: Ảnh chụp ngày 1/1/1966. Một quân nhân thuộc Lữ đoàn 173 Nhảy dù trú đạn cùng nhiều phụ nữ và trẻ em trong thời chiến tranh VN. (AP Photo/Horst Faas, File)

Chiến tranh Việt Nam đã có lúc có nguy cơ trở thành chiến tranh hạt nhân, nếu Tổng tư lệnh Quân đội Mỹ ở miền Nam Việt Nam, Đại Tướng William Westmoreland, được phép xúc tiến kế hoạch bí mật của ông.

Theo các tài liệu vừa được giải mật thì trong thời Chiến tranh Việt Nam, Đại tướng Westmoreland đã đề ra một kế hoạch bí mật, chuẩn bị vũ khí hạt nhân sẵn sàng trong trường hợp phải dùng chống lại quân cộng sản Bắc Việt, tuy nhiên kế hoạch này đã bị Tổng thống Lyndon Baines Johnson phủ quyết. Vị Tổng thống thứ 36 của Hoa Kỳ khi biết tin đã ra lệnh ngưng lập tức những chuẩn bị cho kế hoạch này.

William C. Westmoreland

Báo New York Times trích dẫn các tài liệu mới được giải mật, hôm 6/10 cho biết là vào năm 1968, Tướng Westmoreland đã kích hoạt kế hoạch chuyển vũ khí hạt nhân tới Việt Nam, trong trường hợp Hoa Kỳ và các đồng minh thất bại trong trận chiến Khe Sanh.

Theo nguồn tin này, Tổng thống Johnson chận đứng kế hoạch vì lo ngại chiến tranh Việt Nam có thể lan rộng, và có thể nổ ra với Trung Quốc nếu xung đột leo thang hơn nữa.

Báo Times tường thuật rằng Tổng thống Johnson đã lập tức hạ lệnh cho rút các vũ khí hạt nhân đã đưa sang Việt Nam về nước.

Bản tin đăng trên tờ New York Post hôm 7/10 còn cho hay là kế hoạch đưa vũ khí hạt nhân sang Việt Nam đã được Tư lệnh các lực lượng Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương, Đô Đốc Ulysses Grant Sharp Jr. phê chuẩn.

Báo The Times cho biết phụ tá đặc biệt Tom Johnson trình báo cho Tổng thống Lyndon Johnson kế hoạch này. Bản tin lưu ý rằng hai ông tuy có cùng tên họ, nhưng không có liên hệ họ hàng với nhau.

Loan tin này, báo Russia Today nói người thông báo cho Toà Bạch Ốc là Cố vấn an ninh quốc gia Walt W. Rostow. Và ngay sau khi được báo cáo, Tổng thống Johnson đã lập tức ra lệnh hủy bỏ việc triển khai vũ khí bí mật này. Vẫn theo Russia Today thì trước đó, Tướng Westmoreland đã cho phép chuyển vũ khí hạt nhân sang Việt Nam từ năm 1964 đến 1968.

Sau khi kế hoạch bị lộ cho Toà Bạch Ốc, Đô đốc Sharp đã lập tức ra lệnh “đình chỉ mọi kế hoạch bí mật có ký hiệu "Fracture Jaw”, (tạm dịch Xương hàm gãy). Đô đốc Sharp còn yêu cầu phải tuyệt đối bảo mật mọi thông tin về kế hoạch này.

Tướng Westmoreland nắm quyền chỉ huy trong giai đoạn số quân trong các lực lượng Mỹ tham chiến tại Việt Nam lên cao nhất.

VOA.

Cháu trai cựu Tổng Thư ký LHQ bị tù do hối lộ liên quan Việt Nam


Ông Joo Hyun “Dennis” Bahn (bìa trái) cùng với luật sư bào chữa rời tòa án ở quận Manhattan ngày 20/02/17.

Cháu trai của cựu Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon, vào ngày 6 tháng 9, bị tòa án Hoa Kỳ tuyên phạt 6 tháng tù giam do liên can trong một vụ hối lộ để giúp bán một khu phức hợp, ở Hà Nội cho một quỹ đầu tư quốc gia của Qatar.

Reuters loan tin vừa nêu trong cùng ngày, dẫn nguồn từ các công tố viên của tòa án Hoa Kỳ cho biết cháu trai của ông Ban Ki-moon có tên là Joo Hyun “Dennis” Bahn, một công dân Hàn Quốc sinh sống ở Hoa Kỳ bị Thẩm phán Edgardo Ramos của Tòa án ở quận Manhattan tuyên 6 tháng tù giam.

Trong lời khai nhận tội, ông Bahn thú nhận vào thời gian năm 2014 đến 2015, ông đã cố gắng dàn xếp một vụ hối lộ để đảm bảo cho việc chuyển nhượng tòa nhà Landmark 72, ở Hà Nội, Việt Nam, do Công ty xây dựng Keangnam Enterprises Co Ltd. của Hàn Quốc làm chủ sở hữu. Ông Ban Ki-sang, thân phụ của ông Bahn từng là nhân viên điều hành tại công ty này.

Cháu trai của cựu Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon khai báo rằng ông đã đưa số tiền hối lộ 500 ngàn đô la Mỹ cho một quan chức của quỹ đầu tư quốc gia của Qatar, thông qua Nhà thiết kế thời trang-Blogger Malcolm Harris, ở New York, nhưng thực tế nhân vật trung gian này đã không đưa tiền cho quan chức nào của Qatar.

Luật sư bào chữa cho ông Bahn chưa đưa ra lời bình luận nào đối với bản án 6 tháng tù giam vừa tuyên cho thân chủ của mình. Vào tháng trước, vị luật sư này lên tiếng rằng ông Bahn không có mối liên hệ thâm tình với cựu Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon.

RFA.

Slovakia và Pháp điều tra vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh



Ông Trịnh Xuân Thanh tại phiên sơ thẩm hôm 22/1/2018.


Cơ quan tình báo Slovakia (SIS) không tham gia vào vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh, một cựu quan chức dầu khí của Việt Nam bị buộc tội tham nhũng.
Chủ tịch Ủy ban Nghị viện Slovakia giám sát SIS, ông Gábor Grendel, công bố như vậy sau một phiên họp của ủy ban này vào ngày 10 tháng 8 vừa qua và được mạng báo The Spectator loan đi hôm 13 tháng 8.
Ông Grendel cho biết Bộ Nội vụ Slovakia đã không yêu cầu Cơ quan tình báo hợp tác trong việc xác minh thông tin và tổ chức lưu trú cho phái đoàn Việt Nam tại Slovakia vào tháng 7 năm ngoái khi phái đoàn Việt Nam do ông Bộ trưởng Công An, Tô Lâm, dẫn đầu sang thăm quốc gia châu Âu này.
Ông Grendel khẳng định cơ quan tình báo không hề che giấu bất kỳ thông tin nào về vấn đề này, và khi SIS biết được một số thông tin thì cơ quan này đã ngay lập tức chuyển cho các văn phòng liên quan.
Ông Grendel còn nói thêm nếu có bất cứ sai phạm nào thì đó là thuộc trách nhiệm của Bộ Nội vụ.
Chủ tịch Ủy ban Nghị viện Slovakia chịu trách nhiệm giám sát SIS cũng cho biết sau phiên họp vào ngày 9 tháng 8 rằng bản thân ông tin tưởng hơn vào khả năng ông trịnh Xuân Thanh đã bị bắt cóc và được đưa đi bằng máy bay của chính phủ nước này.
Hiện tại cả Bộ trưởng Nội vụ và Giám đốc cơ quan tình báo Slovakia đều nói đang chờ đợi kết quả điều tra vụ việc.
Trong khi đó tại Pháp, Chính phủ quốc gia châu Âu này cũng đã âm thầm tiến hành điều tra nhóm mật vụ Việt Nam tới Paris vào năm ngoái để thực hiện vụ bắt cóc ông Thanh. Hồ sơ vụ án đã được hoàn thành và chuyển sang cho an ninh Đức vào đầu tháng 8 vừa qua.
Mạng Thoibao.de tại Đức cho biết vào tháng 7 năm ngoái, một nhóm người VN trong đó có sĩ quan an ninh Vũ Quang Dũng, hiện là trợ lý cho Trung tướng Đường Minh Hưng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh VN đã sang Paris. Nhóm người này đã phối hợp cùng một nhóm khác tại thủ đô Berlin của Đức để thực hiện vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh.
Chiếc điện thoại và sim mà nhóm người Việt này sử dụng tại Pháp đã được cơ quan chức năng điều tra, và tìm thấy lộ trình di chuyển cũng như tất cả các liên lạc trong chiếc sim này.
Ông Trịnh Xuân Thanh được nói là đã bị Việt Nam bắt cóc trên đất Đức khi đang xin quy chế tị nạn tại đây, và được đưa về nước trên một chiếc máy bay của Chính phủ Slovakia. Hiện ông Thanh đang thụ án chung thân ở VN vì cáo buộc tham nhũng và làm trái quy định Nhà nước trong quản lý kinh tế.
RFA.

Chiến tranh thương mại: Trung Quốc nên nhận thua cuộc?

 

Liệu Trung Quốc có đang cân nhắc "chào thua" trước Hoa Kỳ trong cuộc chiến thương mại này?Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionLiệu Trung Quốc có đang cân nhắc "chào thua" trước Hoa Kỳ trong cuộc chiến thương mại này?
"Trung Quốc nên giảm thiểu thiệt hại trong cuộc chiến thương mại bằng cách chấp nhận thua cuộc trước Donald Trump," nhà nghiên cứu độc lập Xu Yimiao viết trên trang Bưu điện Hoa Nam.
Ông Xu cho rằng chiến lược của Bắc Kinh không hiệu quả và sắp đến giới hạn trả đũa thuế quan.

Trung Quốc bị bỏ rơi?

Có thông tin cho rằng Trung Quốc đang tìm cách kết cánh với EU và các quốc gia khác để trả đũa lại đe dọa thuế quan của Hoa Kỳ, nhưng chiến lược này có vẻ không hiệu quả.
Ông Xu Yimiao lập luận rằng EU và Mỹ vừa đạt một thỏa thuận thương mại hồi 26/7, với Chủ tịch Hội đồng EU Donald Tusk còn tweet rằng "Nước Mỹ và EU là bằng hữu thân thiết."
Trong khi Phó Chủ tịch Ủy ban EU Frans Timmermans thì tweet rằng: "Người Châu Âu và châu Mỹ gắn kết bởi lịch sử và những giá trị chung."
Thêm vào đó, EU và Nhật Bản vừa ký kết bản thỏa thuận thương mại lớn nhất từ trước đến nay vào 16/7.
Và Washington và Tokyo cũng dự định gặp gỡ vào tuần này.
Các quan chức Mexico cũng đang bày tỏ sự lạc quan vào thỏa thuận NAFTA.
Có vẻ Trung Quốc là cường quốc duy nhất đang không có bất cứ tiến triển nào về thương mại, ông Xu lập luận.
graphic
Và dù Bắc Kinh hi vọng Washington sẽ đánh thuế mạnh lên các quốc gia khác - những nước mà Trung Quốc có thể chọn làm đồng minh trong cuộc chiến thương mại.
Tuy nhiên, không ít quốc gia vẫn nhìn Bắc Kinh với con mắt dè dặt nhất là với vấn đề bảo vệ an ninh quốc gia và bản quyền công nghệ.

Trung Quốc phụ thuộc Hoa Kỳ về kinh tế

Theo ông Xu, đang có nhiều tiếng nói từ giới học giả và các viện nghiên cứu chính sách cho rằng sự phát triển của Trung Quốc trong 40 năm qua phụ thuộc nhiều vào việc tiếp cận hệ thống kinh tế toàn cầu do Hoa Kỳ và các đồng minh dẫn dắt.
Và việc Trung Quốc muốn thiết lập một hệ thống khác thay thế là không phù hợp, hoặc ít nhất là còn quá sơ khai để làm điều này.
Điều này cũng có nghĩa Trung Quốc vẫn chưa sẵn sàng cho một cuộc đối đầu kinh tế với Hoa Kỳ vì Trung Quốc vẫn còn phụ thuộc nhiều vào nhu cầu của Hoa Kỳ hơn là ngược lại.
Cuộc chiến thương mại này chỉ khiến Trung Quốc tự tổn thương bản thân nếu nó quyết tâm tỏ ra cứng rắn.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang chờ đón tiếp Thủ tướng Papua New Guinea Peter O'Neill hôm 21/6Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionChủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang chờ đón tiếp Thủ tướng Papua New Guinea Peter O'Neill hôm 21/6
Thay vào đó, ông Xu lập luận, Bắc Kinh nên tập trung vào việc phát triển và cải cách nền kinh tế nội địa.
Ông Xu khuyên Bắc Kinh có lẽ nên tìm cách thỏa thuận trực tiếp với ông Trump, tìm hiểu xem ông Trump cần gì để tuyên bố "một chiến thắng" và tạo điều kiện cho điều đó xảy ra.
Tất nhiên, việc cho phép Trump tuyên bố một chiến thắng sẽ "rất khó khăn và thậm chí đáng xấu hổ cho Bắc Kinh", ông Xu viết, nhưng có lẽ đây là lựa chọn tốt nhất cho nền kinh tế thương mại và hy vọng cho một chiến thắng khác lần sau.
BBC.

Vụ Trịnh Xuân Thanh: Nhà ngoại giao Slovakia gốc Việt bỏ trốn?


Ông Lê Hồng Quang phát biểu tại một sự kiện ở Đại sứ quán Việt Nam tại Bratislava, Slovakia. 

Hôm 9/8, một tờ báo của Slovakia loan tin rằng ông Lê Hồng Quang, nhà ngoại giao cấp cao của Slovakia tại Việt Nam, người được cho là có mặt trên chuyến bay của chính phủ Slovakia được dùng để bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh, vẫn bặt tin.

Theo báo The Slovak Spectator (Spectator), không có ai trả lời khi phóng viên bấm chuông nơi cư ngụ của ông Lê Hồng Quang, nguyên cố vấn của cựu thủ tướng Slovakia Robert Fico.

Ông Quang được cho là có mặt trên chiếc máy bay của chính phủ Slovakia được dùng vào việc bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh. Cũng theo báo Spectator, tương tự như vậy, các đại diện ngoại giao của Việt Nam tại Slovakia - những người có thể làm rõ thêm vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh - vẫn giữ im lặng từ tháng 6 cho đến nay. Tờ báo viết: “các đại diện của họ vẫn ẩn náu phía sau những bức tường của tòa đại sứ.”

Báo Spectator nói: “Chúng tôi đã liên lạc với đại sứ quán Việt Nam để yêu cầu bình luận về những thông tin mới nhất liên quan đến vụ bắt cóc ông Thanh. Mặc dù đã gọi rất nhiều lần trong tuần qua, vẫn không ai trả lời”.

Ông Trịnh Xuân Thanh ra tòa tại Hà Nội.

Đại sứ quán Việt Nam nằm trong một cao ốc văn phòng ở trung tâm thành phố Bratislava. Khi được hỏi có thể nói chuyện với một nhà ngoại giao hay không, một nữ nhân viên sứ quán nói tiếng Anh trả lời sau tiếng chuông thứ hai: “Rất tiếc, nhưng văn phòng chúng tôi vừa đóng cửa.”

Tờ báo chia sẻ thêm rằng sau khi được nhắc nhở rằng còn 15 phút nữa mới hết giờ làm việc, nhân viên sứ quán Việt Nam nói cả ngài đại sứ lẫn tham tán công sứ đều vắng mặt. Và hôm sau, chúng tôi đến lần nữa, nhưng không ai trả lời các hồi chuông.

Lần cuối cùng mà bộ Ngoại Giao Slovakia liên lạc được với các đại diện ngoại giao Việt Nam là hồi tháng 6. Khi ấy, Đại sứ quán khẳng định “Trịnh Xuân Thanh không có mặt trên chiếc chuyên cơ của chính phủ Slovakia” hồi tháng 7/2017 khi đoàn của Bộ trưởng Công an Việt Nam Tô Lâm được đưa từ Bratislava đến Moscow.

Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Slovakia, ông Boris Gandel, thuật lại rằng ông đã đặt nghi vấn với sứ quán Việt Nam: “Làm thế nào ông Thanh có thể bay từ Berlin đến Hà Nội?”. Ông nói tiếp: “Cho đến nay chúng tôi vẫn chưa nhận được câu trả lời từ phía Việt Nam”.

Theo ông Gandel, Bộ Ngoại Giao Slovakia rất quan tâm đến vụ này, và có ý định triệu mời đại sứ Việt Nam tại Slovakia Dương Trọng Minh một lần nữa. “Nếu xác định được rằng Cộng hòa Slovakia đã bị Việt Nam lợi dụng, thì không thể nào không có hậu quả,” ông nhấn mạnh.

Ông Gandel không muốn đề cập tới khả năng Slovakia rút cơ quan đại diện khỏi Việt Nam, hay trục xuất đại sứ Việt Nam ra khỏi Slovakia. Tuy nhiên, ông nhắc lại là đại sứ quán Slovakia tại Việt Nam đang do ông Ivana Belcáková lãnh đạo với tư cách đại biện lâm thời, tức là thấp hơn cấp đại sứ.

Theo nhật báo TAZ của Đức, ông Lê Hồng Quang, người được hứa hẹn bổ nhiệm làm đại sứ nước này tại Hà Nội, là một trong 4 giới chức Slovakia có mặt trong cuộc họp với các đối tác Việt Nam tại khách sạn Borik ở Brastila, thủ đô của Slovakia, 3 ngày sau khi diễn ra vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh.

Theo báo chí Đức, tháng 7/2017, ông Lê Hồng Quang tham gia một cuộc họp bất thường giữa Bộ trưởng Nội Vụ thời đó là Robert Kalinák và đồng nhiệm Việt Nam tại khách sạn Bôrik ở Bratislava. Cuộc gặp này được cho là cái cớ để hỏi mượn chiếc máy bay của chính phủ Slovakia, nhằm dễ dàng đưa người bị bắt cóc, là ông Trịnh Xuân Thanh, ra khỏi khu vực Schengen. Tại Việt Nam, ông Lê Hồng Quang bị nghi ngờ là tham nhũng liên quan tới việc cấp một visa, và cũng vì vai trò của ông liên quan tới vụ bắt cóc.

VOA.

Vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh: Thủ tướng Slovakia quyết tâm điều tra


Thủ tướng Slovakia Peter Pellegrini nói sẽ có cuộc điều tra sau khi truyền thông cho biết chính phủ Slovakia cho phép các quan chức Việt Nam dùng chuyên cơ của nước ông để đưa Trịnh Xuân Thanh ra khỏi châu Âu.

Thủ tướng Slovakia nói chính phủ của ông sẽ làm tất cả những gì có thể để điều tra khả năng dính líu tới một vụ bắt cóc đang gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa Việt Nam và Đức, theo AP.

Thủ tướng Slovakia Peter Pellegrini hôm 6/8 nói sẽ có một cuộc điều tra sau khi truyền thông Đức và của chính nước ông cho rằng Slovakia đã cho phép các quan chức Việt Nam trong một chuyến thăm tới nước này mượn một chuyên cơ của chính phủ để bay từ Bratislava tới Moscow trên đó có Trịnh Xuân Thanh, một cựu quan chức ngành dầu khí đang bị Việt Nam truy nã.

Thủ tướng Pellegrini trước đây từng phủ nhận bất kỳ sự dính líu nào của chính quyền ông đối với vụ bắt cóc mà chính phủ Đức nói là “vi phạm nghiêm trọng luật lệ của Đức.”

Dựa trên các báo cáo của những nhà điều tra Đức cũng như các khai chứng của cảnh sát Slovakia – những người nói họ chứng kiến vụ bắt cóc, nhật báo Dennik N của Slovakia mô tả một phái đoàn quan chức Việt Nam đã sử dụng một chuyến thăm chính thức của họ như thế nào để đưa ông Thanh, sau khi bị bắt cóc ở Đức, từ Bratislava sang Moscow để về Việt Nam.

Tuần trước, nhật báo của Slovakia dẫn lời một số sỹ quan cảnh sát nước này xác nhận rằng ông Thanh bị bí mật đưa về Việt Nam trên một phi cơ công vụ của chính phủ Slovakia.

Theo tiết lộ của ảnh sát hộ tống đoàn quan chức cấp cao Việt Nam ở Slovakia với Denník N, ông Thanh được áp tải lên máy bay trong tình trạng “vô hồn” giống như say rượu và bị đánh, với hai người xốc nách hai bên.

Hôm 6/8, Bộ Nội vụ Slovakia ra thông báo: “Bộ trưởng Nội vụ Denisa Sakova đã quyết định rằng các cảnh sát được miễn trách nhiệm bảo mật thông tin trong vụ bắt cóc một công dân Việt Nam từ Đức đưa về Việt Nam.”

Thủ tướng Pellegrini nói ông sẽ điều tra Bộ trưởng Sakova và cảnh sát trưởng Milan Licansky đến Đức để hợp tác với cảnh sát nước này điều tra vụ việc.

Đức cáo buộc mật vụ Việt Nam bắt cóc ông Thanh, cựu chủ tịch một công ty xây dựng của tập đoàn dầu khí PetroVietnam, tại Berlin vào tháng 7/2017, trong khi Hà Nội cho biết ông Thanh tự về đầu thú.

Ông Thanh bị đưa ra xét xử trong các phiên tòa hồi đầu năm nay và nhận hai án tù chung thân với tội danh tham nhũng.

Quan hệ giữa Đức và Việt Nam đã trở nên căng thẳng kể từ sau vụ bắt cóc. Một tòa án Đức tháng trước kết án Nguyễn Hải Long, một người Việt sống ở Czech, hơn 3 năm tù vì đã giúp đỡ mật vụ Việt Nam thực hiện vụ bắt cóc ở Berlin.

Cách đây hai tháng, truyền thông Ba Lan cáo buộc chính phủ Slovakia làm giả giấy tờ để giúp các quan chức Việt Nam “đưa lậu” ông Thanh ra khỏi châu Âu bằng đường hàng không.

Đại sứ Việt Nam tại Bratislava Dương Minh Trọng tuyên bố rằng ông Thanh chưa bao giờ có mặt ở Bratislava.

Cựu Bộ trưởng Nội vụ Robert Kalinak hôm 3/8 phủ nhận mọi sự dính líu của chính phủ Slovakia tới vụ bắt cóc ông Thanh và gọi mọi cáo buộc là “khoa học viễn tưởng.”

VOA.

"Uy tín của Tập Cận Bình bị sứt mẻ"


Lần đầu tiên nhà lãnh đạo độc đoán Tập Cận Bình của Trung Quốc đang bị chỉ trích từ trong nước: Ông ta bị cho là đã không có đối sách thỏa đáng với Trump. Chuyên gia Willy Lam cho chúng ta biết chuyện gì xảy ra phía sau hậu trường chính trị Trung Quốc.



Từ ngày Mao Trạch Đông thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đến nay, không một nhà chính trị nào đã lãnh đạo một cách độc đoán như Tập Cận Bình ngày nay. Chủ tịch nước kiêm Chủ tịch đảng cầm quyền Cộng sản Trung Quốc (CSTQ) đã làm tất cả để kiểm soát chặt chẽ và nắm quyền điều khiển trong mọi lĩnh vực quốc gia, dù là chính trị, xã hội, truyền thông hay kinh tế. Những ý kiến khác biệt hầu như không được chấp nhận, sự đàn áp trong nước ngày càng gia tăng. Dưới sự lãnh đạo của Tập, các thành quả kinh tế của Trung Quốc được dùng để làm sức ép cho chính sách đối ngoại của mình, và chế độ độc tài đang mở rộng về kinh tế cũng như quân sự.

Trước tình thế đó, trong chính phủ Mỹ của Donald Trump cũng như tại các quốc gia khác sự kháng cự đã gia tăng lâu nay. Có mới chăng là các chỉ trích trong nội bộ đảng CSTQ về tài lãnh đạo của Tập ngày càng công khai. Bên cạnh các nhà kinh tế, đã từng phê phán cách ứng phó của Tập Cận Bình đối với Mỹ, thì lần đầu tiên vào cuối tháng Bảy qua, một bản chỉ trích toàn diện về chính sách cứng rắn của Tập bởi một giáo sư luật từ Đại học Thanh Hoa nổi tiếng ở Bắc Kinh đã được phổ biến công khai. Willy Lam là một trong những chuyên gia am tường về tầng lớp ưu tú của Trung Quốc, về Đảng Cộng sản và lãnh đạo của nó là Tập Cận Bình. Chúng tôi đã nói chuyện với ông để tìm hiểu thêm về những gì xảy ra phía sau loạt phê phán mới này ở Trung Quốc.

ZEIT ONLINE: Từ tầng lớp ưu tú của CSTQ thì rất hiếm khi những tranh cãi nội bộ lọt được ra ngoài. Tuy nhiên gần đây đã có những dấu hiệu đầu tiên về sự bất mãn đối với phong cách lãnh đạo của chủ tịch đảng Tập Cận Bình. Việc này nên được hiểu như thế nào?

Willy Lam: Có hai lý do chính khiến người dân Trung Quốc, kể cả những người thuộc tầng lớp ưu tú, không hài lòng với ông Tập. Một là vào tháng Ba vừa qua, ông ta đã vận động để được Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội) thông qua làm chủ tịch nước suốt đời. Lý do thứ hai và quan trọng hơn là nhóm chóp bu chính trị đã cho rằng cách ứng xử của Trung Quốc trước những thách thức của Tổng thống Mỹ Donald Trump là một thất bại, đặc biệt là trong việc tranh chấp thương mại giữa đôi bên.

ZEIT ONLINE: Như vậy thì Tập Cận Bình đã được cố vấn sai hay sao?

Willy Lam: Có những dấu hiệu cho thấy đội ngũ của ông Tập không được nhất trí. Dường như có sự bất đồng ý kiến giữa ông và người cố vấn kinh tế thân cận nhất của ông là Phó Chủ tịch Lưu Hạc (Liu He), người chịu trách nhiệm về quan hệ thương mại với Hoa Kỳ. Thay vì phụ trách lãnh vực chính là Mỹ, ngày nay Lưu Hạc phải đi chăm lo cho các xí nghiệp nhà nước và các vấn đề an toàn công nghiệp, cả hai lãnh vực thực sự là không quan trọng cho lắm. Có vẻ như Lưu đã bị Tập cho ra rìa bởi vì Lưu không ngăn tránh được tranh chấp thương mại với Trump.

Nếu thực như vậy thì hiện nay trong tập đoàn lãnh đạo không có ai gọi là có khả năng thay thế được ông Lưu và có đủ thẩm quyền để đưa ra một chiến lược đối với những thách thức ngày càng phức tạp hơn của Trump. Cuối cùng nhận xét chung là chủ tịch đảng đã không có cách ứng phó thích hợp cho chính sách trừng phạt thuế quan của Trump, mà đó là thách thức lớn nhất trong thời gian gần đây đối với của nền kinh tế Trung Quốc.

ZEIT ONLINE: Những người phê phán Tập Cận Bình thực sự đang lo lắng chuyện gì?

Willy Lam: Đảng CSTQ cầm quyền nhưng không có tính chính danh vì không qua các cuộc bầu cử dân chủ. Trung Quốc là một chế độ chuyên quyền. Nền cai trị của họ dựa trên hai trụ cột: tăng trưởng kinh tế và chủ nghĩa dân tộc, chính chủ nghĩa này được thúc đẩy bởi chiêu bài của ông Tập về "Giấc mơ Trung Quốc", theo đó Trung Quốc sẽ thay chỗ đứng của Hoa Kỳ, thành cường quốc thế giới vào năm 2049. Đây là hai cơ sở mang lại tính chính danh cho nền cai trị của họ lâu nay, nhưng hiện giờ cả hai đang bị lung lay.

Trễ nhất là khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung xảy ra, thì những vấn đề nghiêm trọng của nền kinh tế Trung Quốc lần lượt phơi bày trước công chúng, đặc biệt là số nợ chính phủ khổng lồ và sự kiểm soát quá mức đối với doanh nghiệp nhà nước. Tăng trưởng kinh tế TQ trong hai năm qua chủ yếu chỉ nhờ vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng quốc nội cũng như vào một thị trường bất động sản quá nóng –mà quả bong bóng này đang đe dọa nổ tung bất cứ lúc nào. Ngay cả trước khi có tranh chấp thương mại với Hoa Kỳ, thì vào năm 2015 sự sụp đổ trên các thị trường chứng khoán đã tiêu hủy tài sản khá lớn của người dân. Điều này đã làm dân chúng mất lòng tin vào tương lai, họ cũng không còn tin tưởng vào một sự tăng trưởng kinh tế dài hạn như trong ba thập kỷ qua nữa. Nếu Đảng CSTQ không thực hiện được các điều họ đã hứa hẹn về kinh tế, thì tính chính danh của họ sẽ bị đặt thành vấn đề.

ZEIT ONLINE: Vậy quyền lực của Tập Cận Bình có bị nguy không?

Willy Lam: Vị trí số một của Tập Cận Bình trong nhà nước và đảng vẫn còn nguyên vẹn, bởi vì ông ta hoàn toàn kiểm soát được quân đội và công an. Quyền lực của ông ta vẫn ổn định, nhưng đây là lần đầu tiên mà uy tín của Tập bị sứt mẻ. Người ta có thể thấy điều này qua hai diễn biến. Khi đứng trước những chỉ trích nội bộ ngày càng gia tăng với đường lối cầm quyền của mình, Tập Cận Bình đã đi tìm sự hỗ trợ từ các tỉnh, từ các lãnh đạo vùng, các cán bộ cao cấp trong các thành phố lớn. Kỳ lạ thay, từ những nhân vật chính trị nặng ký địa phương này không hề có sự hồi âm ủng hộ nào cả.

Sự tổn thương uy tín của Tập còn thể hiện qua diễn biến thứ hai: Ông ta bị chỉ trích công khai bởi chính những người trí thức hàng đầu trong nước. Họ cáo buộc ông ta đã cản trở sự cởi mở của Trung Quốc và đi ngược với chính sách cải cách thị trường dưới thời Đặng Tiểu Bình. Và họ cũng bất mãn khi ông Tập đem ra sử dụng lại các mô thức cai trị của Mao Trạch Đông, chẳng hạn như tôn sùng cá nhân và cầm quyền suốt đời.

ZEIT ONLINE: Ông chủ tịch nước và phe ủng hộ ông ta sẽ phản ứng như thế nào với tình trạng bất mãn này?

Willy Lam: Tập Cận Bình là một người rất ngoan cố, ông ta sẽ không quay lại với chính sách cải cách của Đặng Tiểu Bình đâu. Nhưng Tập sẽ tìm kiếm sự thỏa hiệp với các thành phần bất mãn của giới chóp bu và có lẽ phải chia sẻ quyền lực với các địch thủ của mình trong đảng.

ZEIT ONLINE: Trong lịch sử gần đây, có khi nào mà một lãnh đạo đảng bị chỉ trích nhiều như Tập Cận Bình hay không?

Willy Lam: Không, đây là lần đầu tiên. Lấy thí dụ Hồ Cẩm Đào, người tiền nhiệm của Tập. Hồ là một nhà chính trị yếu hơn nhiều, được ít hỗ trợ từ quân đội và đảng hơn. Nhưng uy tín của ông Hồ không bao giờ bị đe dọa như ông Tập ngày nay, nhất là khi chúng ta nhìn trong bối cảnh ông Tập là một nhà cầm quyền cứng rắn hơn, kiểm soát công an và quân đội mạnh hơn nhiều.

Nhưng cũng phải nhìn nhận rằng ông Tập bị áp lực rất lớn từ bên ngoài, bởi vì cuộc chiến thương mại cuối cùng thực ra là một biểu hiện của cuộc xung đột văn hóa giữa một bên là thuyết kinh tế tư bản laissez-faire, do Mỹ dẫn đầu phương Tây, và bên kia là thuyết kinh tế tư bản nhà nước, chủ yếu tập trung vào kiểm soát chặt chẽ, do những người cộng sản chuyên chế ở Trung Quốc chủ trương. Tuy Trung Quốc đã có nhiều thành công ngoạn mục trong những thập kỷ gần đây, nhưng hôm nay Trung Quốc đang đứng trước nguy cơ bị lép vế trong cuộc chạy đua này. Người Trung Quốc đã nhìn ra những mặt yếu kém của mô hình Trung Quốc và chính điều này làm tổn hại nghiêm trọng đến tính chính danh cầm quyền của đảng CSTQ.

Chú thích: Willy Lam là Phó Giáo sư về ngành Nghiên cứu Trung Quốc tại viện Đại học Hồng Kông. Willy Lam được biết đến như là một trong những chuyên gia am tường về tầng lớp ưu tú của Trung Quốc, về đảng CSTQ và lãnh tụ của nó là Tập Cận Bình. Willy Lam là tác giả của năm cuốn sách về Trung Quốc, trong đó có cuốn "Chính trị Trung Quốc trong kỷ nguyên của Tập Cận Bình: Phục hưng, cải cách, hay thoái bộ?".

Nguồn: "Xis Ansehen ist lädiert" - Steffen Richter phỏng vấn Willy Lam, Tuần san „die Zeit“, Đức quốc (03.08.2018)

Steffen Richter
Nguyễn Văn Vui (Đức quốc) chuyển ngữ
Theo Dân Luận.


Designed byTin không lề |