ĐBQH cần tôn trọng và thúc đẩy tính độc lập của tòa án? - Tin không lề

ĐBQH cần tôn trọng và thúc đẩy tính độc lập của tòa án?

Mới đây nhất, trong một phiên họp Quốc Hội, các vị ĐBQH đã có những tranh luận xoay quanh phiên tòa bác sĩ Hoàng Công Lương - người đang phải gánh trách nhiệm pháp lý liên quan đến cái chết của 8 bệnh nhân khi chạy thận.

Báo Tuổi Trẻ sau đó đã đăng tải một nội dung với tựa đề: ĐBQH tranh luận: 'Bênh vực bác sĩ Lương khi tòa đang xử đúng hay sai?'. 

Cụ thể, trong video clip, ĐBQH Bùi Sỹ Lợi (ĐBQH Thanh Hóa) cho biết, ông rất 'băn khoăn' về câu chuyện xét xử bác sĩ Hoàng Công Lương, và 'kết tội như thế này ảnh hưởng đến ngành y tế', cá nhân ông nghĩ, 'có thể bác sĩ Lương vô tội'.


Trong cùng một câu nói, ĐBQH Bùi Sỹ Lợi vừa đúng lại vừa sai. Đúng là vì ông tỏ ra băn khoăn trước một vấn đề thời sự, và ông đưa ra một quan điểm là 'có thể bác sĩ Lương vô tội'. Nếu đây là quan điểm cá nhân thì đó là suy nghĩ của một cá nhân bất kỳ, và là quyền tự do ngôn luận của chính ông. Và dựa vào điều này, thì ông sẽ được bảo vệ bởi luận điểm mà bạn đọc Văn Cao (báo TTO) đưa ra, đó là: Đại biểu quốc hội có quyền phát biểu ý kiến tại sao lại bảo không được, họ có làm gì can thiệp đến quá trình xét xử đâu nhỉ?

Tuy nhiên, cũng với cùng phát ngôn đó, nếu không biểu đạt theo quan điểm cá nhân hay cụ thể hơn là, khi không đặt cụm từ 'theo quan điểm cá nhân' trước câu nói 'kết tội như thế này ảnh hưởng đến ngành y tế', thì mặc nhiên ông lại đại diện cho quan điểm của một ĐBQH - là đại biểu đại diện ý chí, nguyện vọng của nhóm cử tri của tỉnh Thanh Hóa, và trên hết là một vị ĐBQH nằm trong hội trường lập pháp. Do vậy, câu nói này sẽ được coi là 'dẫn dắt dư luận, định hướng dư luận, tạo sức ép lên cơ quan tố tụng' như ĐBQH Nguyễn Tiến Sinh hay ĐBQH Nguyễn Hòa Bình là có cơ sở. Và thực tế cho thấy, đây là phát biểu không phù hợp trong vai trò ĐBQH.

Luật sư Hà Huy Sơn đã nhận định đúng đắn về cách hành xử này: Quốc hội là cơ quan nhà nước có quyền lực cao nhất. Nhưng Quốc hội, Đại biểu quốc hội cũng phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật. Nhưng một số Đại biểu đã nhầm, nghĩ rằng mình là “ to nhất” đã lên tiếng để gây áp lực với Toà án khi vụ án đang trong giai đoạn xét xử. Đây là hành vi phạm pháp “can thiệp đến tính độc lập của cơ quan tư pháp”. 

Mặc dù nhận biết rằng, hoạt động của cơ quan tố tụng ở Việt nam không phải lúc nào cũng đúng; nhưng để nó hoạt động đúng, lại cần sự tôn trong tối đa quyền hạn của các cơ quan chức năng và quy trình của pháp luật. Sẽ thật là mâu thuẫn nếu dư luận vừa muốn sự công bằng và lẽ phải của một nhà nước pháp quyền hiện diện tại Việt nam, nhưng lại vừa cổ vũ cho sự phá luật qua việc đòi hỏi Viện kiểm soát, Tòa án hoặc cơ quan điều tra phải làm theo ý muốn của dư luận (thay vì căn cứ pháp luật).


Sở dĩ nói như vậy, vì bên cạnh hiện tượng chạy án, thì các tòa án Việt nam còn phải đối diện với án chỉ đạo/ án bỏ túi và án dư luận - nhằm thỏa mãn áp lực mà dư luận đã và đang muốn bản án đó được hiện diện. Sự tấn công có chủ ý và nhục mạ thẩm phán đưa ra những quyết định trái với cảm xúc xã hội đã đang khiến cho nền pháp lý nhà nước bị cong vênh, nhưng sự phản ánh cảm xúc đối với 1 bản án bất kỳ trong vị trí/ vai trò một ĐBQH có thể khiến nền lập pháp bị cảm xúc hóa.

Và dĩ nhiên, đó là điều không nên. Hãy để cho tòa án hoạt động như vị trí, chức năng, vai trò được quy định bởi chính nó, và đề ra hy vọng về sự độc lập hơn nữa của nó trong tương lai - giống như cách thức mà các Tòa án ở Mỹ, Anh, Úc,... đang thể hiện trong đời sống chính trị - xã hội. Điều đó đồng nghĩa, ĐBQH có thể lên tiếng nguyện vọng và tiếng nói cử tri, lên tiếng về một dự luật mà họ nghi ngờ có cơ sở rằng đằng sau nó là lượi ích nhóm; phản đối một dự án/ chủ trương đi ngược lại lợi ích công động hay quốc gia; nhưng tuyệt đối lại không thể thay mặt tòa án và nhân danh ĐBQH để phán quyết là một người có tội hay không có tội. Bởi đó là vi hiến.

Do vậy, trong khi chờ đợi một nền lập pháp mạnh mẽ và minh bạch hơn, thì rõ ràng, dư luận xã hội nên tự kiềm chế mình lại, bởi như một quan điểm cho biết: Có ý kiếm nhằm trục lợi cho mình, bạn mình, ngành mình. Có ý kiến bênh vực luật pháp. Chúng ta chỉ nên mừng khi biết chắc ý kiến của đại biểu nhằm bảo vệ luật pháp thôi.

VNTB
Bình luận & Góp ý

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Designed byTin không lề |