Tin không lề

Cựu trung tá công an liên quan đến vụ án Vũ ‘Nhôm’ nhận tội


Ông Trần Phương Bình, nguyên Tổng giám đốc DongA Bank và ông Phan Văn Anh Vũ (Vũ “nhôm”)

Tình tiết mới nhất quanh vụ án Vũ ‘Nhôm’ được biết liên quan đến ông Nguyễn Hồng Ánh, cựu trung tá, đội trưởng một đội nghiệp vụ công an Thành phố Hồ Chí Minh, thú nhận đã gây thiệt hại cho Ngân hàng Đông Á (DAB) 53 tỷ đồng.

Mạng báo Tiền Phong trong nước loan tin vừa nêu hôm 18/10 trích kết luận điều tra bổ sung của Cơ quan điều tra, Bộ Công an trong vụ án Ngân hàng Đông Á làm thất thoát 3.500 tỷ đồng.

Cáo trạng cho rằng ông Nguyễn Hồng Ánh đã cấu kết với ông Trần Phương Bình (Nguyên Tổng giám đốc, Phó chủ tịch Hội Đồng Quản Trị và Chủ tịch Hội đồng tín dụng DAB) ký khống chứng từ vay 1.900 lượng vàng (tương đương 53 tỷ đồng) tại DAB. Quá trình điều tra trước đây, ông Ánh được nói không hợp tác làm việc và không khai báo thành khẩn nên bị Viện kiểm sát đề nghị xử nghiêm. Tin cho biết vợ của ông cựu trung tá đã khắc phục hậu quả bằng cách nộp 500 triệu đồng vào tài khoản của Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu tại kho bạc nhà nước.

Cáo trạng lần này cũng khẳng định ông Trần Phương Bình bị truy cứu về hành vi ‘Lạm dụng tín nhiệm chiến đoạt tài sản’ và ‘Cố ý làm trái quy định về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.’ Ông Bình bị cáo buộc đã gây thiệt hại cho DAB hơn 3.400 tỷ đồng, hơn 24 triệu USD, và hơn 15000 lượng vàng. Sai phạm của ông này được cho rằng là nguyên nhân khiến DAB hiện nay lỗ lũy kế hơn 31.000 tỷ đồng.

Liên quan đến Vũ ‘Nhôm’, ông này bị Viện kiểm sát kết tội ‘Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản’ với cáo buộc gây thiệt hại cho DAB 200 tỷ đồng, thông qua việc sở hữu 12,73% cổ phần và việc thế chấp đất đai vay tiền.

Ngoài bị cáo Bình và Vũ ‘Nhôm’, còn có 24 người khác cũng quy buộc phạm tội liên quan đến Ngân hàng Đông Á.

Vũ ‘Nhôm’ tên thật là Phan Văn Anh Vũ, 43 tuổi, là một cựu sĩ quan tình báo của cơ quan An ninh Việt Nam, mang hàm thượng tá. Ông này từng kinh doanh nhôm kính nên có biệt danh Vũ ‘Nhôm.’

Tháng 12/2017, Bộ Công an phát lệnh truy nã Vũ ‘Nhôm’ và bắt tạm giam vào tháng 1/2018 sau khi ông này bị Singapore trục xuất về Việt Nam. Ngày 30/7/2018, Vũ ‘Nhôm’ bị Tòa án Nhân dân Hà Nội tuyên án 9 năm tù giam với cáo buộc ‘Cố ý làm lộ bí mật nhà nước.’

RFA.

Mẹ Nấm và gia đình đặt chân tới Mỹ

Việt Nam, Mẹ Nấm, nhân quyền

Image captionGia đình Mẹ Nấm đã đặt chân đến Mỹ đêm 17/10 (giờ Mỹ)
Nhiều bình luận trên mạng xã hội bày tỏ cả niềm vui và trăn trở khi blogger Mẹ Nấm được thả tự do, đặt chân trên đất Mỹ đêm 17/10 (giờ Mỹ), khoảng 12 giờ trưa 18/10 giờ Việt Nam.
Các hãng thông tấn đã chờ đợi tại sân bay Houston từ nhiều giờ trước để chào đón blogger Mẹ Nấm, thân mẫu Tuyến Lan, cùng hai con Nấm và Gấu, sau chặng bay dài trên chuyến bay EVA 52.
"Tôi đã chuẩn bị tinh thần cho việc gặp gia đình nhưng vẫn sốc khi con trai và con gái ôm tôi trên máy bay... Chúng tôi đã chờ đợi hai năm trời rồi... Tôi không cô đơn và những tiếng nói tự do không bao giờ lạc lõng," Nguyễn Ngọc Như Quỳnh nói với báo giới khi vừa đặt chân xuống sân bay George Bush tại thành phố Houston, Texas.
Trước đó nhiều bình luận trên mạng xã hội bày tỏ niềm vui khi blogger Mẹ Nấm được thả tự do, lên đường sang Mỹ.
Blogger Hoài Anh viết: "Chúc mừng blogger mẹ Nấm -Nguyễn Ngọc Như Quỳnh đã được trả tự do, đoàn tụ với mẹ, hai con nhỏ và cùng toàn thể gia đình rời Việt Nam đi Mỹ. Tôi ngắm nụ cười hiền hậu của em trong bức tranh vẽ với con gái đầu lòng mà rơi nước mắt mừng vui."
Nhà hoạt động Võ Hồng Ly chia sẻ trên Facebook: "Cả gia đình 4 người của Mẹ Nấm đã được đoàn tụ và đang trên đường đến đất nước tự do. Chúc mừng chị và gia đình."

Mẹ Nấm sẽ làm gì khi được tự do?

Việt Nam, Mẹ Nấm, nhân quyềnBản quyền hình ảnhMẠNG LƯỚI BLOGGER VN
Image captionGia đình Mẹ Nấm trên trạm dừng ở sân bay ở Đài Loan trên đường tới Mỹ
Tuy nhiên cũng có không ít băn khoăn.
Facebooker Nguyễn Hưng Quốc đặt câu hỏi Mẹ Nấm sẽ làm gì khi đến Mỹ. Ông viết: "Mừng cho chị và gia đình của chị. Sau bao nhiêu năm tranh đấu gay go, và sau đó, tù tội, chị xứng đáng để được hưởng một đời sống yên ả ở nước ngoài. Tuy nhiên, hẳn có nhiều người thắc mắc: Chị sẽ làm gì khi được tự do?""Thật ra, theo tôi, cũng giống bao nhiêu người khác trước chị, chị sẽ không làm được gì cả. Riêng những việc như học tiếng Anh (cũng như bao nhiêu cái học khác) và việc ổn định đời sống cho cả gia đình sẽ vắt kiệt hết thời gian và tâm sức của chị rồi. Bởi vậy, sau một quãng ồn ào ngắn ngủi, tất cả lại sẽ chìm vào im lặng. Và quên lãng."
"Qua đó, chúng ta càng hiểu âm mưu thâm độc của nhà cầm quyền Việt Nam: Cho những nhà tranh đấu cho dân chủ và nhân quyền ra nước ngoài là một cách tốt nhất để làm tắt tiếng nói của họ. Để vô hiệu hoá họ."
"Dĩ nhiên, chúng ta không phê phán những người quyết định ra đi. Chúng ta không có cái quyền ấy: Đó là sự lựa chọn của họ. Họ đã chịu quá nhiều sự khốn khổ rồi. Họ cần được yên bình. Cho họ. Và cho con cái họ."
Luật sư Lê Công Định bình luận: "Nhà cầm quyền muốn dùng án nặng để nâng giá thương thảo với các chính phủ nước ngoài đưa chị Quỳnh đi. Nên mức án 8-10 năm theo đề nghị của phía công tố có thể hiểu được. Một lần nữa, ở Việt Nam các vụ án chính trị không đặt ra những vấn đề pháp lý. Vì thế, nếu căn cứ các quy định luật pháp để đánh giá sự việc, chắc chắn câu trả lời sẽ thiếu chính xác. Tuy nhiên, chỉ ở những xứ cộng sản mới như thế, bởi luật pháp chưa từng được thượng tôn bao giờ."
Việt Nam, Mẹ Nấm, nhân quyềnBản quyền hình ảnhMANG LUOI BLOGGER VN
Image captionBlogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh gặp hai con Nấm và Gấu hôm 17/10
Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh: "Té ra kết án thật nặng những nhà hoạt động dân sự đấu tranh cho nhân quyền, dân chủ, bảo vệ môi trường... với mức án từ 10 năm trở lên là để được giá khi mang ra trao đổi."
Luật sư Phùng Thanh Sơn: "Nghĩ mà cay đắng! Tù nhân Việt chỉ được tự do trên đất Mỹ, EU. Sao không phải là nơi chôn nhau cắt rốn của mình?"
Facebooker Đinh Văn Hải thì điểm sơ qua danh sách đã có ít nhất chín công dân Việt Nam bị trục xuất: Luật sư Cù Huy Hà Vũ, Điếu cày Nguyễn Văn Hải, Nhà báo tự do Tạ Phong Tần; Luật sư Nguyễn Văn Đài, giáo sư Phạm Minh Hoàng; Blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, Trần Khải Thanh Thủy, Đặng Xuân Diệu, Lê Thu Hà.

Quốc tế nói gì?

Việt Nam, Mẹ Nấm, nhân quyềnBản quyền hình ảnhDƯƠNG ĐẠI TRIỀU LÂM
Image captionBà Tuyết Lan (ngoài, phải), thân mẫu Mẹ Nấm, cùng bé Nấm, Gấu và nhà hoạt động Dương Đại Triều Lâm tại sân bay Nội Bài hôm 17/10
Các tổ chức nhân quyền bày tỏ vui mừng trước tin Mẹ Nấm được trả tự do, nhưng cũng đặt vấn đề về "chiến lược đàn áp chính trị kiểu mới của Việt Nam".
"Tuy chúng tôi hài lòng vì Mẹ Nấm và gia đình đã được tự do, nhưng hành động trả tự do này càng làm rõ thêm chiến lược đàn áp chính trị kiểu mới của Việt Nam: bắt giam các nhà hoạt động theo những tội danh nguỵ tạo và vi phạm nhân quyền, truy tố họ tại những phiên toà bỏ túi, và kết án họ với những mức án dài tới vô lý," ông Phil Robertson: Giám đốc khu vực châu Á của tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) phát biểu hôm 17/10/2018.
"Sau đó, khi mà hy vọng đã lụi tàn đi trước viễn cảnh (phải chịu đựng) nhiều năm tháng trong điều kiện kinh khủng sau song sắt, thì trả tự do cho họ, đổi lấy việc trục xuất họ và kể công."
"Hà Nội đang nhằm tới việc cách ly và vô hiệu hoá từng nhà hoạt động nổi tiếng khỏi phong trào dân chủ và nhân quyền trong nước. Nhưng dư luận đừng nên quên rằng Việt Nam vẫn là một trong những nhà nước bạo tàn nhất ở Đông Nam Á, với hơn 100 tù chính trị đang bị giam vì đã nói lên quan điểm của mình, vì đã lập ra các hội nhóm không nằm trong tầm quản lý của chính quyền, và vì đã tổ chức tuần hành ôn hoà."
Đại điện tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International), ông Nicholas Bequelin, Giám đốc phụ trách khu vực Đông Nam Á thì cho rằng "đây là tin vui, nhưng cũng qua đó nhắc nhở mọi người về tình trạng bỏ tù bất cứ ai chỉ trích chế độ".
Ông Nicholas Bequelin cũng nhắc lại con số gần 100 tù nhân chính trị hiện vẫn đang bị giam tại các nhà tù trên khắp Việt Nam, chỉ vì họ "phát biểu chính kiến của mình một cách ôn hòa: trước công luận hay trên Facebook".
"Cuộc vận động thả tự do cho Mẹ Nấm nên trở thành một cú hích cho sự đổi thay từ phía các lãnh đạo Việt Nam," ông Nicholas Bequelin viết trong thông cáo báo chí hôm 17/10.
BBC.

Người dân Thủ Thiêm: Chúng tôi chẳng còn gì, nhà mất, gia đình ly tán


"Cưỡng chế sai một căn nhà là lấy đi cuộc đời của một thế hệ gia đình. Chúng tôi chẳng còn gì, chồng mất khi nhà bị tịch thu, gia đình ly tán", bà Nguyễn Thị Kim Phượng xót xa.

Sáng nay, rất đông người dân Thủ Thiêm đến Trung tâm bồi dưỡng Chính trị quận 2 mong gặp được Chủ tịch TP.HCM Nguyễn Thành Phong. Tuy nhiên, chỉ một số hộ có giấy mời được vào trong, những người khác phải ở ngoài.

Một số hộ dân mang theo giấy tờ nhà, bản đồ, hình ảnh thu thập được trong nhiều năm cho các cán bộ và phóng viên ghi nhận.

Trước đó, sáng 17/10, Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân đã tới tận nơi đại diện cử tri quận 2, trong đó có một hộ dân Thủ Thiêm sau tái định cư, kinh doanh tốt. 

Theo kế hoạch triển khai kết quả kiểm tra của Thanh tra Chính phủ vụ Thủ Thiêm, UBND TP.HCM đã cam kết sẽ gặp đại diện các hộ dân khiếu nại trước 30/10. 

4 vấn đề chính ở "điểm nóng" Thủ Thiêm


Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm nói vấn đề của Khu đô thị mới Thủ Thiêm nằm ở 4 điểm chính:

+ Nằm ở trong ranh hay ngoài ranh 4,3 ha.
+ Độ chính xác trong bản đồ, thiết kế đo vẽ.
+ Việc đền bù, xây dựng chính sách bồi thường.
+ Đề nghị Thanh tra Chính phủ vào làm việc.

Bà Tâm nói tinh thần của buổi họp hôm nay là thắc mắc việc nằm trong ranh hay ngoài ranh 4,3, những vấn đề của người dân đã kéo dài quá lâu, nhưng nếu nói cùng 1 lúc thì không giải quyết được. Vì vậy, những vấn đề còn lại sẽ có một ngày riêng để lắng nghe người dân.



Xin trả tiền đền bù, trở về nơi ở cũ


Bà Kim Diện thay mặt những người đã di dời khỏi khu Thủ Thiêm trình bày.

"Ngày đó, nếu gia đình tôi không đi thì bị cưỡng chế. Người dân thực sự không muốn chống đối chính quyền đâu, chỉ muốn có cuộc sống yên ổn. Gia đình tôi kinh doanh, trong thời gian cưỡng chế, tranh chấp làm ăn rất thua lỗ. Khi đồng ý chuyển đi, chúng tôi được hoán đổi một căn chung cư 47,26 m2. Nếu không đồng ý thì tôi được đền bù 720 triệu đồng, số tiền này chỉ đủ để thanh toán nợ nần. Tôi không hiểu số tiền đền bù này theo quy định nào, nhưng vì tôi bị siết chặt nên phải chuyển đi, chẳng còn sự lựa chọn nào. Nay tôi xin được trả tiền lại cho chính quyền và trở về nơi mình ở trước đây", bà Diện đề nghị.


Cưỡng chế sai một căn nhà là lấy đi cuộc đời, một thế hệ của cả một gia đình"


Bà Nguyễn Thị Kim Phượng, người phụ nữ gần 20 năm đi kiện, nói: "Chúng tôi không đi đòi khu 4,3 ha. Việc thu hồi sai một miếng đất, cưỡng chế một căn nhà là lấy đi cuộc đời, một thế hệ người của cả một gia đình. Nếu đã giải quyết thì phải gặp người dân, chứ đừng áp đặt. Ngày hôm nay chúng tôi chẳng còn gì để mất, chồng tôi đã mất trong khi nhà bị tịch thu, các con tôi ly tán. Tôi đi tìm hiểu pháp luật thấy điều gì cũng rõ ràng, nhưng những gì đang được thực hiện là không đúng. Tôi là người dân, tôi chỉ nhận thấy rằng hiện này không có bản đồ quy hoạch, không có quyết định thu hồi đất, khi xử lý phải theo luật pháp, chứ không phải theo chỉ đạo. Nói nhà tôi nằm ở đâu, phải có bản đồ cho tôi xem. Đừng căn cứ vào cái không có để thu nhà, đập phá nhà người dân".

"Vì đã sai từ đầu, không có bản đồ quy hoạch, không có quyết định thu hồi đất, không có nơi tái định cư, không có tiền đền bù, nên để người dân tan tác, tha phương. Việc xây dựng 1 thành phố văn minh, một khu đô thị phát triển, hoặc bất cứ việc gì nếu Nhà nước cần, tôi sẵn sàng, nhưng phải đúng pháp luật, luật pháp", bà Phượng nói thêm.

Bà Phượng dứt lời, ông Nguyễn Thành Phong liền cảm ơn và nói: “Các cô chú anh chị cứ phát biểu, tôi sẵn sàng lắng nghe, trên cơ sở đạt được sự đồng thuận”.


Làm sao biết ranh khu 4,3 ha nằm ở đâu?


Ông Lê Văn Lung, một người nhiều năm theo đuổi kiện tụng ở Thủ Thiêm, có 2 thắc mắc:

- Về mặt tính chất, kết luận của Thanh tra Chính phủ không phải để giải quyết đơn tố cáo của người dân.

- Khi đã nói không xác định được ranh theo bản đồ, vậy dùng cơ sở nào để đối chiếu, kết luận, biết ranh nằm ở đâu để giải quyết cho người dân, hoặc gạt những người không liên quan ra?

"Chúng tôi từng yêu cầu được hoán đổi nhà đất có giá trị tương đương, lên chung cư cũng được, chỉ cần được đền bù thỏa đáng. Chúng tôi từng bị cưỡng chế nhà đất, phải ra Hà Nội để kiện tụng, mất thời gian, tiền bạc, gia đình ly tán, những điều này kéo dài 20 năm nay, vậy ai đền bù cho chúng tôi. Mong Chính phủ, thành phố nhanh chóng có kết luận xử lý rõ ràng. Chúng tôi đã quá mệt mỏi rồi", ông Lung nói.


Căn cứ nào để xác định ranh khu đất 4,3 ha?


Hộ ông Nguyễn Văn Thạch có một số ý kiến về việc hỗ trợ đền bù. Ông hỏi chính quyền căn cứ từ quyết định nào, bản đồ nào để xác định ranh khu đất 4,3 ha.

Sau phát biểu, ông Nguyễn Văn Thạch mở bản đồ quy hoạch Khu đô thị Thủ Thiêm để giải thích việc ranh quy hoạch khó xác định. Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong cùng các lãnh đạo tiến tới tận nơi để lắng nghe.

"Tại sao dân ở đây cũng bị thu hồi đất sai mà không được đền bù, bởi lịch sử trôi qua, việc cấp đất, chuyển đi chuyển lại, nếu không phải người sống ở đây thì không thể nắm được. Có một số người dân trong ranh 4,3 ha mà ông Hưng không kể tới là những người tới đây khai hoang, sinh sống hàng đời. Tôi thắc mắc vì sao không có công bố trong ranh, ngoài ranh mà chỉ mời những người ở khu phố 1 hoặc trong ranh 4,3 đến lắng nghe", ông Thạch nói.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong gửi lời cảm ơn ông Thạch và yêu cầu Sở Tài Nguyên - Môi trường lắng nghe, xin ý kiến những người dân sống ở đây đã lâu, tinh thần phải theo quyền lợi của người dân. "Về mặt kỹ thuật thì đo đạc, những nhiều người ở đây lâu mới cung cấp được thực tế. Đối với dân là không được tính toán. Phải vì quyền lợi của dân", ông Phong nói.



4 trường hợp bị ảnh hưởng khi xác định ranh quy hoạch khu 4,3 ha


Ông Nguyễn Phước Hưng, Chủ tịch UBND quận 2, cho biết tổ công tác sau khi xác định ranh quy hoạch 4,3 ha, phát hiện được 4 trường hợp người dân bị ảnh hưởng:

- Nhà có sở hữu tư nhân.

- Nhà sử dụng đất kinh doanh (2 loại):

+ Nhà có hợp đồng thuê.

+ Nhà không có hợp đồng thuê.



Chủ tịch Nguyễn Thành Phong cho biết sau khi có kết luận của Thanh tra Chính phủ, UBND TP.HCM đã thành lập 2 tổ công tác giải quyết vấn đề liên quan đến chính sách, hỗ trợ đền bù. Hai tổ công tác sẽ giải quyết 11 vấn đề, trong đó 10 vấn đề về chính sách đền bù cho người dân trong ranh và một vấn đề về chính sách đền bù ngoài ranh.

Sau đó, ông Phong mời Chủ tịch UBND quận 2 báo cáo về chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư và xin ý kiến để góp ý, tạo ra sự đồng thuận, để chính sách có lợi cho người dân.


Lãnh đạo TP cam kết thực hiện đầy đủ kết luận của Thanh tra Chính phủ


Đến buổi tiếp xúc với người dân, ngoài Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong, còn có Trưởng ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp, Chủ tịch HĐND TP.HCM Nguyễn Thị Quyết Tâm, đại diện Thanh tra Chính phủ, đại diện Bộ Tài nguyên Môi trường, lãnh đạo Sở Tài nguyên Môi trường, lãnh đạo Sở Quy hoạch Kiến trúc, lãnh đạo UBND quận 2.

8h35, ông Nguyễn Long Tuyền, Chánh Thanh tra TP.HCM, đọc kết luận của Thanh tra Chính phủ về những vi phạm tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Trong khi đó, nhiều người dân đứng ngoài nghe nội dung qua loa.

"Lãnh đạo chưa lắng nghe, tập trung giải quyết tận gốc cho người dân vụ Thủ Thiêm, gây sự hoang mang, lo lắng cho người dân. Từ đó, lãnh đạo TP cam kết sẽ thực hiện đầy đủ những kết luận của Thanh tra Chính phủ để chấm dứt sự việc Thủ Thiêm vốn kéo dài đã lâu", Chánh Thanh tra TP.HCM Nguyễn Long Tuyền nói. 



Khoảng 30 hộ dân Thủ Thiêm được mời vào bên trong phòng họp. Phóng viên được sắp xếp theo dõi buổi tiếp xúc qua màn hình ở một phòng khác. Ảnh: Lê Quân.


Thành phố mời đại diện song có rất nhiều người dân Thủ Thiêm muốn được trực tiếp gặp mặt lãnh đạo Thành phố. Ảnh: Lê Trai.


Sáng 18/10, người dân Thủ Thiêm mong được gặp lãnh đạo TP.HCM tại buổi tiếp xúc. Tuy nhiên, chỉ một số hộ có giấy mời được vào, những người khác phải ở ngoài.

Xây dựng chính sách bồi thường trước 30/11


Hồi trung tuần tháng 9, trong cuộc họp báo vụ Thủ Thiêm, UBND TP.HCM đã nhận trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng vì đã thực hiện không đúng quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt.

UBND TP xin lỗi nhân dân thành phố, nhất là các hộ dân bị ảnh hưởng tại khu vực 4,3 ha ngoài ranh quy hoạch thuộc Khu phố 1, phường Bình An, quận 2, đã chịu nhiều thiệt thòi, tổn thất, vất vả trong cuộc sống nhiều năm qua.

Cũng trong buổi này, lãnh đạo thành phố cam kết sẽ gặp đại diện các hộ dân khiếu nại trước 30/10, đồng thời xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư đối với các hộ dân trong khu 4,3 ha trước 30/11. Cơ quan chức năng sẽ làm rõ trách nhiệm xử lý vi phạm đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan vụ Thủ Thiêm.

Tổ chức kiểm tra rà soát các dự án trong khu tái định cư trước. TP cam kết mọi việc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, xử lý vi phạm đối với tổ chức, cá nhân có liên quan kết thúc trước 30/11.
08:12 18/10

TP.HCM thực hiện kết luận thanh tra về Thủ Thiêm như thế nào. Đồ họa: Bảo Châu - Ngân Giang. 



Zing.

Xây nhà hát ở Thủ Thiêm: Đừng để chuyện bình thường trở nên 'bất thường'


Nhiều ý kiến cho rằng Thủ Thiêm đang nóng về việc đền bù, giải tỏa, không nên xây nhà hát ở đây. Thật ra trong quy hoạch và trên thực tế, mảnh đất quy hoạch xây nhà hát không nằm trong khu vực tranh chấp, đền bù ở Thủ Thiêm.

Nhà hát giao hưởng dự kiến xây kế bên giáo xứ Thủ Thiêm tại khu đô thị Thủ Thiêm, Q.2, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Câu chuyện về quyết định đầu tư xây dựng nhà hát nhạc, vũ kịch, giao hưởng Thủ Thiêm được đưa ra sau một kỳ họp có tên gọi "Kỳ họp bất thường" của HĐND TP.HCM đã làm dấy lên dư luận và những lo ngại không đáng có về một chủ trương rất đỗi bình thường ở một thành phố năng động và phát triển bậc nhất cả nước.

Thật ra, bản chất vụ việc chỉ đơn giản là vì theo quy định của Luật tổ chức HĐND và UBND, một năm HĐND chỉ họp 2 lần (vào tháng 6 và tháng 12), các kỳ họp thêm khác khi có công việc cần triển khai thì đều gọi là "Kỳ họp bất thường". 

Vậy nên, ở một thành phố với hơn 10 triệu dân, với vô số những vấn đề, vụ việc mang tính từ lâu dài đến cấp bách cần giải quyết thì con số 2 kỳ họp/năm có thể không đủ để giải quyết kịp thời các vấn đề của thành phố. 

Cuộc họp đầu tháng 10-2018 vừa qua thực chất là để thành phố tiếp tục thông qua các chủ trương, dự án phát triển thành phố theo Nghị quyết 54 của Quốc hội về "thí điểm cơ chế đặc thù để phát triển TP.HCM". 

Nếu phải chờ tới phiên họp tiếp theo vào tháng 12-2018 thì quá chậm. Thật không thỏa đáng khi tất cả các quyết định đưa ra từ những kỳ họp bổ sung này đều bị quy chụp là "quyết định bất thường"!

Công bằng mà nói, cách đưa thông tin không đầy đủ đôi khi cũng dễ làm dư luận hiểu lầm. 

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, Chủ tịch HĐND TP.HCM khẳng định: Kỳ họp HĐND TP.HCM ngày 8-10 có mục đích chính là để triển khai Nghị quyết 54 của Quốc hội, trong đó có xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhóm A (quy mô trên 1000 tỉ đồng), ngoài ra còn nhiều nội dung khác.

Cần sự đổi mới tư duy về phát triển văn hóa


Nhiều nội dung cấp bách, đảm bảo đời sống dân sinh khác được quyết định từ các kỳ họp trước đó của Đảng bộ, HĐND, UBND thành phố như triển khai dự án chống ngập 10.000 tỉ đồng, cải thiện hệ thống giao thông: 8000 tỉ đồng/năm, xây dựng tuyến Metro: 24.000 tỉ đồng...mà không được nhắc đến đã khiến cho con số 1.500 tỉ đồng đầu tư cho công trình Nhà hát mang tính biểu tượng của một thành phố vươn lên thành Trung tâm văn hóa tầm cỡ khu vực trở thành con số "gây sốc".


Báo cáo chính thức của Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM cho biết: Kế hoạch Đầu tư trung hạn 2016-2020 nguồn vốn ngân sách là: 171.895,758 tỉ đồng; Trong đó để xây trường học là: 22.094,841 tỉ đồng; để xây bệnh viện là: 12.538,591 tỉ đồng. Tổng cộng đầu tư cho giáo dục và y tế là: 34.633,433 tỉ đồng. 

Như vậy đầu tư xây nhà hát 1.500 tỉ đồng chỉ bằng 4% kinh phí xây trường học, bệnh viện trong cùng thời gian 2016-2020.

Nhìn bức tranh tổng thể ấy để thấy, con số mà TP.HCM đầu tư cho phát triển và đáp ứng nhu cầu văn hóa chỉ là một phần rất khiêm tốn. 

Thu ngân sách của TP.HCM một ngày làm việc (không tính thứ 7, chủ nhật và ngày lễ) là hơn 1200 tỉ đồng. Không lẽ không thể dành một ngày cho phát triển văn hóa, nghệ thuật.

Giám đốc nhà hát Thành phố - nghệ sĩ ưu tú Trần Vương Thạch đã từng phải kêu lên chua xót: 25 năm qua, nhà hát đã tồn tại, có thương hiệu nhưng không có trụ sở, đi "ở nhờ 3 nơi". 

Thành phố 10 triệu dân, với 100.000 người nước ngoài sinh sống, có trách nhiệm đáp ứng nhu cầu văn hóa nghệ thuật cho cả vùng Đông và Tây Nam Bộ với 35,5 triệu người, hàng năm đón không biết bao nhiêu đoàn khách quốc tế, nhiều đoàn nghệ thuật từ các Trung tâm nghệ thuật đỉnh cao của thế giới như: Nhật, Nga, Pháp…ngỏ lời muốn đến giao lưu nhưng cũng không có địa điểm trình diễn đủ tiêu chuẩn để tiếp đón!

Tình trạng thiếu vắng và xuống cấp các thiết chế văn hóa không phải là câu chuyện của riêng TP.HCM mà phổ biến trong toàn quốc. 

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong khẳng định: Đã có quy hoạch xây dựng chung của thành phố được Thủ tướng phê duyệt giai đoạn 2011-2015, gồm 7 công trình văn hóa, trong đó có nhà hát giao hưởng, nhạc, vũ kịch. Và lẽ ra nhà hát phải được khánh thành từ năm 2015.

Nhìn lại 13 năm trước tới nay, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố 3 nhiệm kỳ từ 2006-2020 đều xác định phải tăng đầu tư cho các công trình văn hóa tiêu biểu, trong đó có nhà hát này.

Quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm ngay từ đầu cũng gồm 4 công trình văn hóa lớn: Nhà hát giao hưởng, nhạc, vũ kịch; Trung tâm triển lãm quốc tế; Công viên bờ sông và Quảng trường trung tâm đang được thành phố đề nghị mang tên Quảng trường Hồ Chí Minh.

Như vậy về mặt pháp luật, quyết định đầu tư xây dựng Nhà hát này đã đầy đủ và phù hợp với chủ trương chung. Vấn đề là các cấp chính quyền có làm hay không mà thôi.

Nguyễn Trãi từng viết: "Thời bình chính là lúc nên làm nhạc lễ". TP.HCM và cả nước đã đổi mới hơn 30 năm, thu nhập đã vượt qua mức nghèo và xếp vào diện trung bình, nhưng nhìn lại thấy các cơ sở văn hóa vẫn còn nhiều hạn chế! 

Bên cạnh việc chăm lo đủ cơm ăn, áo mặc, ốm đau, bệnh tật, học hành, chống tắc đường, kẹt xe,…cần quan tâm chăm lo đời sống tinh thần, nhân lên niềm vui và hạnh phúc của nhân dân…Đã đến lúc cần những đổi mới về tư duy, coi phát triển văn hóa tương xứng với phát triển kinh tế xã hội.

Nhìn xa trông rộng


Nhìn ra xung quanh, có lẽ chúng ta không xa lạ với biểu tượng của nước Úc: Nhà hát Opera Sydney. Công trình gần 50 tuổi này được coi là công trình tiêu biểu của tiểu bang New South Wales, là di sản kiến trúc của nước Úc. 

Mỗi dịp giao thừa, cả thế giới lại ngóng về cầu cảng Sydney và Nhà hát con sò để chiêm ngưỡng màn pháo hoa kỳ vĩ lộng lẫy chào đón năm mới. 

Người ta thống kê, mỗi năm nhà hát Opera Sydney đóng góp cho nền kinh tế Úc gần 800 triệu đô từ hoạt động bán vé tham quan, tổ chức biểu diễn, mua đồ lưu niệm cũng như thúc đẩy du lịch cho Sydney nói riêng và nước Úc nói chung.

Công trình này không chỉ là hình mẫu về kiến trúc mà còn là ví dụ tiêu biểu cho việc quản lý đầu tư thiếu hiệu quả khi bị đội vốn gần 1400% (102 triệu đô quyết toán cho dự toán ban đầu 7 triệu đô) cũng như thời gian xây dựng quá dài: 14 năm (1959-1973). 

Dưới sức ép của người dân Úc, do nhà hát xây lâu quá, đội vốn kinh khủng quá, kiến trúc "kỳ" quá, thậm chí kiến trúc sư trưởng,Jørn Utzon buộc phải từ chức và tuyên bố không quay lại nước Úc.

Ví dụ này đưa ra, không phải để cổ súy hay biện minh cho việc đội vốn, điều khá quen thuộc trong các dự án đầu tư công ở ta, nhưng để nói rằng, một công trình, đặc biệt về lĩnh vực văn hóa, thường nhận rất nhiều ý kiến trái chiều, vì xét cho cùng, người dân vẫn muốn những điều thiết thực cơm-áo-gạo-tiền hơn là những điều còn "xa vời".

Hay những công trình khác như: Kim tự tháp kính ở bảo tàng Louvre hay tháp Eiffel , đều là những công trình từng bị "ném đá" tơi bời vì những lo ngại sẽ phá vỡ cảnh quan của Paris hoa lệ. 

Nhưng rồi, thời gian đã cho câu trả lời chính xác nhất, khi giờ đây ai dám bảo đã đặt chân tới Paris nếu không có bức ảnh check-in với "chiếc cột đèn khổng lồ Eiffel" hay "vết sẹo bằng kính giữa lòng quận 1 của Paris" ?

Xây dựng Nhà hát tại Thủ Thiêm - tất nhiên không thể hoàn thành trong 4 năm nếu muốn có một công trình thế kỷ, đáp ứng tiêu chuẩn nghệ thuật quốc tế ngặt nghèo nhất, trở thành một biểu tượng văn hóa xứng tầm thời đại. Cái chính là phải ra được chủ trương, xác định vốn, đất… nghĩa là xác định một con đường để đi tới.

Không vì chống tham nhũng mà kiềm chế mọi sự phát triển bình thường khác


Nhiều ý kiến cho rằng Thủ Thiêm đang nóng về việc đền bù, giải tỏa, không nên xây Nhà hát ở đây. Thật ra trong quy hoạch và trên thực tế, mảnh đất quy hoạch xây nhà hát không nằm trong khu vực tranh chấp, đền bù ở Thủ Thiêm.

Vừa qua Thanh tra Chính phủ đã kết luận một số sai phạm về quy hoạch và di dời, tái định cư ở dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm. 

Ông Võ Văn Hoan, Chánh Văn phòng UBND thành phố khẳng định: Thành phố đang triển khai rà soát thực địa, lập danh sách các hộ bị thiệt hại và sẽ bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật. 

Nguồn kinh phí này độc lập với kinh phí xây dựng nhà hát. Việc giải quyết quyền lợi chính đáng của người dân Thủ Thiêm theo kết luận của Thanh tra Chính phủ sẽ được tiến hành khẩn trương nhất. 

Vì vậy việc xây dựng Nhà hát (khởi công dự kiến năm 2020) hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến việc đền bù thiệt hại cho các hộ dân theo kết luận của thanh tra Chính phủ.

Bí thư thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân đã từng cam kết: công lý phải được thực thi và sẽ được thực thi! 

Bên cạnh đó việc bảo đảm công lý, công bằng cho đồng bào Thủ Thiêm cũng như đảm bảo nhu cầu dân sinh về văn hóa đều cần thiết như nhau, trách nhiệm của TP.HCM là phải làm được cả hai, làm một cách khẩn trương, thấu tình, đạt lý.

Mọi ý kiến của người dân đều cần được lắng nghe và giải đáp: Từ nguyện vọng người dân đến quy hoạch đã được Chính phủ và thành phố phê duyệt. 

Thành phố, đất nước cần có một công trình văn hóa tầm cỡ khu vực và quốc tế, ngang tầm thời đại, xứng với thế nước, vận nước đã khác như đánh giá của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Đó cũng là mong mỏi chính đáng của hầu hết các nghệ sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ muốn có nơi thực sự xứng tầm để trình diễn, khoe tài, đáp ứng và dẫn dắt nhu cầu thị hiếu nghệ thuật của đông đảo quần chúng ngày càng đi lên, của một siêu đô thị quy mô trên 10 triệu dân và khách quốc tế đến thành phố hàng triệu lượt/năm.

Tất nhiên không thể không lắng nghe và giải đáp các băn khoăn của người dân về hiệu quả đầu tư công trình, công khai, minh bạch các giai đoạn đầu tư và chuẩn bị nhân lực, quản lý cho nhà hát khi đi vào hoạt động.

Mong sao với quyết tâm và bản lĩnh chính trị đó, lãnh đạo và nhân dân TP.HCM sẽ cùng giải quyết những vấn đề của thành phố đúng tinh thần văn minh, hiện đại, nghĩa tình để đưa thành phố phát triển toàn diện hơn nữa không chỉ về kinh tế mà còn mang vóc dáng và chiều sâu văn hóa, nghệ thuật vươn tầm khu vực và thế giới.

TTXVN

Designed byTin không lề |